tulga's blog

Шинэ оны мэнд

2011-12-31T20:11:00.000-08:00

Бүгдээрэнд нь шинэ оны мэнд!

Та бол хөгжүүлэгч, яагаад хэн нэгэнд ажиллаад байгаа юм бэ?

2011-11-06T19:29:00.000-08:00

Хөгжүүлэгч мэргэжил эзэмшснийхээ хувьд та алтны уурхай дээр сууж байна. Ойлгосонгүй юу? үгүйээ, @#$% алтны уурхайн тухай ярьж байна.

Орчин үеийн түүхэнд ямар ч бизнес зөвхөн төсөөлөл, ямар ч маркетингийн модельгүй, өөрийн хөрөнгөгүйгээр эхэлж байгаагүй юм.

Бидний өдөр тутам байнга хэрэглэдэг томоохон вебсайтуудын тухай бодоод үз дээ. Facebook, Twitter, Flickr, Foursquare, Google. Эдгээр сайтууд хөгжүүлэгчдийн толгойн дотор байсан төсөөллөөс эхэлсэн юм. Энэ бүгдийг хийх амархан байсан бол уу? Яав ч, үгүй. Энэ бүхэн зөвхөн орчин үед л хийгдсэн юм. Тийм юм бол та яагаад өнөөдөр хэн нэгний төлөө ажиллад байгаа юм бэ?

Тиймээ би тэгдэг. / бичсэн хүн, орчуулагч 2 санал нэгдэв :) /

Энэ ертөнцөд тийм гайхалтай санаанууд зөндөө байгаад байгаа юм бол хөгжүүлэгч нар яагаад өөрсдийнхөө бизнест юм хийдэггүй юм бэ? Миний бодлоор тодорхой хэдэн өчиг байна. Гэхдээ эд нар хууль бус биш гэдгийг санаарай!

Төөрөгдөл #1: Надад цаг алга

Энэ бол хамгийн нийтлэг байдаг өчиг, энийг сонсох бүрт инээд хүрдэг юм. Та өдөрт хичнээн цагийг ТВ үзэх, XBox, Wii, Playstation тоглоход зарцуулдаг вэ? Ганцхан цаг уу? Тэгвэл хэр хугацааг Facebook, Twitter-т гаргадаг вэ? хэдхэн минут уу?. Өдөр бүр цайны цагаараа юу хийдэг вэ? Энд тодорхой 1 цаг бол байна.

Миний хэлэх гэсэн санаа бол та тэнд 1 цаг гаргаж болох юм байна, бас энд ч гэсэн. Танд цаг бол байгаа, гэхдээ та л юунд зарцуулахаа шийдэж байна. Хэрвээ энэ асуудлаа шийдвэрлэмээр байгаа бол шинэ санаа ол. Энэ шинэ санаа чинь үнэхээр сэтгэлийг чинь гижигдээд байлгаж суулгахгүй байгаа бол та өөртөө цаг гаргаж чадна. Дараа нь хэн нэгний, таны хийхийг хүсч байгаа зүйлээс чинь өөр ажил дээр ажиллах нь маш хэцүү санагдах болно.

Би 31 настай гэрлэсэн, гурван хүүхдийн эцэг. Бүтэн цагаар ажиллаад өдрийн төгсгөлд гэртээ харьж гайхалтай эхнэртэйгээ, хүүхдүүдтэйгээ байдаг. Би нэг талаараа үнэхээр завгүй залуу, гэхдээ л долоо хоногт 20 цаг өөрийнхөө санааг хэрэгжүүлэхийн төлөө ажиллаж чаддаг.

Энэ тэмдэглэлийг би манай ажлын гудамжинд байрлах номын дэлгүүрийн кафегаас бичиж байна. Би энд бараг өдөр болгон ирдэг. Долоо хоногт 5 цагийг маш үр бүтээлтэйгээр зарцуулдаг. Хүүхдүүд хажуугаар тоглохгүй, анхаарал сатааруулах зүйлгүй, зөвхөн би миний чихэвч, компьютер.

Оройдоо хүүхдүүдийг орондоо орсны дараа ихэвчлэн 3-4 цагийг өөрийнхөө ажилдаа зарцуулдаг. Эдгээр өөртөө гаргасан цагуудаа нэмээд үзвэл 7 хоногт шинэ санаан дээрээ хангалттай ажиллаж, үр бүтээлтэй байх боломжтой болдог.

Хэрвээ үнэхээр өөрийнхөө санаанд итгэж хийхийг хүсч байгаа бол та ажлаасаа гаралгүйгээр юмаа хийх цаг танд олдоно.

Төөрөгдөл #2: Надад ерөөсөө санаа олдохгүй байна

Намайг дөнгөж эхэлж байгаатай та адилхан бол хүмүүсийн "Санаа бол юу ч биш", "Би үргэлж шинэ санаа олдог, гэхдээ надад цаг алга" гэж хэлж байсныг сонссон байх. Тэд зүгээр л сууж байгаад ДАРААГИЙН ТОМ ЗҮЙЛ-ийг бодож олохыг хичээнэ (дараагийн Facebook, дараагийн Reddit гэх мэтчилэн). Бүх гайхалтай санаанууд аль хэдийнээ хүмүүс хийчихсэн юм шиг санагдана. Зөвхөн гэр лүүгээ алхахаас өөр бодол орж ирэхгүй.

Тэдгээр том вебсайтуудын үндэслэгчдээс нь боломж гарвал асуугаад үзээрэй "Та нарын дөнгөж эхлэхдээ төсөөлж байсан чинь өнөөдрийнхөөс хэр өөр болсон бэ?". Тэд нар тан руу хараад инээнэ гэдэгт би мөрийцье. Үнэндээ тэдний ихэнх төсөөлөл, төлөвлөгөө нь зөрсөөр өнөөдрийг хүрсэн. Тэдний хүчирхэг байгаагийн гол нууц нь үндэслэгч, зохиогчид нь хэрэглэгчдийн хүсч, хайрлах онцлогийг цаг үргэлж бүтээж нэгтгэж ирсэнд буй.

Тиймээс маш энгийн, хүнд хэрэгтэй зүйлээс эхэл. Тэгээд бага багаар сайжруулаад л бай. Хэрвээ эцсийн үр дүнг нь үзэхийг хүсэж байгаа бол та зөвхөн МӨРӨӨДӨГЧ юм байна. Бүтээ, хүмүүст хэрэглүүл, саналыг нь сонс, зөвлөмжийг нь нутагшуул.

Шинэлэг хөгжилтэй санааг хэрэгжүүлэхдээ би ихэвчлэн эдгээрийг хийдэг:

Мэдээ сонс. Хүмүүс шүүмжлэх дуртай. Шүүмжлэл бүхэн шинэлэг санаатай байдаг. Одоо миний хийж байгаа төсөл Бой Скайтуудын 100дах жилийн ойн баяртай холбоотой. Би өөрөө Скаут байсан. Скаутуудын удирдагч ч байлаа. Би тэдгээрийн зовлонг ойлгодог, гэхдээ л мартсан байсан. Зүгээр л радио сонсож, чихээ онгорхой байлгаснаар одоо хийж байгаа санаагаа би олсон юм. Энэ бол жижигхээн маркетингийн орон зай мэт санагдаж байгаа байх, гэхдээ маш олон боломжууд байсаар л байгаа. Хүмүүс юунд дургүй байна, юу тэднийг зовоож байна гэдгийг олж мэд. Тэгээд тэдний төлж чадах зарим бүтээлийг хий.

Та юу хийхийг хүсдэг вэ? Юуг өөрийнхөө дотроосоо хүсч дуудаад байна?. Хийж байгаа зүйлээ үнэн сэтгэлээсээ хүс, тэгвэл та байж суухын аргагүй болж шинэлэг санаан дээрээ шууд л үсрээд ормоор санагдана. Эхлэхээсээ өмнө нэг бодоод үзээрэй 24/7 цагаар та санаагаа хэрэгжүүлэхээр хөдөлж чадах уу? Яагаад гэвэл шинэ санаагаа та газраас өргөж авахын тулд мөн хэмжээний хөдөлмөр шаардагдана.

Тэмдэглэл хөтөл. Тэмдэглэл хөтлөхөд "Google Docs" сайн нөхөр чинь байх болно. Миний хувьд "Програмуудын Санаанууд" гэдэг документтэй. Шинэ санаа толгойнд минь буух бүрийд хийж байгаа зүйлээ түр зогсоогоод шууд тэмдэглэдэг. Зарим хүмүүс шинэ санаагаа тэмдэглэхийн тулд тэмдэглэлийн дэвтэр орныхоо хажууд тавьдаг гэж сонссон юм байна. Би хэдэн ч удаа машин дотроо, гэртээ харих замдаа "Эврика" гэж хэлж байснаа санадаггүй юм. Тоогоо алдсан. Санаануудаа тэмдэглэж авахгүй бол ирээдүйд дахиад л гарч ирнэ. Тэгээд өөртөө жаахан юм хийчихгүй яав даа гэж халаглана.

Олсон шинэ санаагаа тэр өдөртөө хэзээ ч битгий хэрэгжүүлж бай. Нэг өдөр, хоёр өдөр харзана. Дараагийн 1, 2 жилийг үүн дээр ажиллахад харамсахааргүй болтлоо байвал сайн. Зүгээр л хүмүүст таалагдах эсэхийг нь мэдэхийн хийгээд хэрэггүй. Цагийн гарз л болно. Эхлээд хүмүүсээс асуу, хэн энэ хараал идсэн бүтээгдэхүүнийг худалдаж авахад бэлэн байна?

Төөрөгдөл #3: Надад мөнгө алга

Таны санааг чинь хэрэгжүүлэхэд үнэхээр мөнгө хэрэгтэй юу? Интернетийн ертөнцөд санаагаа хэрэгжүүлэхэд мөнгө хэрэг болдог түүх маш ховор байдаг. Бүтээлч бай, мөнгө хэрэгтэй бол аль болох цөөн мөнгө өөрийнхөө хармаанаас гарга. Бүр болж өгвөл жинхэнэ хэрэглэгчдээсээ мөнгө авах хүртлээ ямар ч мөнгө битгий зарцуул.

Одоогийн төсөл дээрээ би DreamHost дээрээс Джангод зориулж эрх худалдаж авсан. Би энэндээ үнэхээр дуртай, сайн ч үйлчилгээ үзүүлдэг. Google App Engine-ийг үнэгүй хэрэглэж болох байсан ч жилд 100 долларыг бол би төлж чадна. Гэхдээ жинхэнэ хэрэглэгчид олтлоо Chargify руу шилжээд сар бүр төлбөрийг нь төлөөд явъя гэж бодож байна.

Дөнгөж эхлэхэд танд мөнгө хэрэг болохгүй. Хэрвээ та дөнгөж кареераа эхэлж байгаа ба анхны төсөл чинь бол дахиад сайн бодож үзэхийг зөвлөе!

Төөрөгдөл #4: Би маркетинг, дизайн гээч зүйлийг ёстой мэдэхгүй

Энэ бол өөрийнхөө санааг хэрэгжүүлэхэд саад болох тийм сайн шалтгаан биш. Гэхдээ энийг би хүмүүсийн тулгардаг асуудал гэдгийг хүлээн зөвшөөрч байна. Хөгжүүлэгч хүний хувьд, би худалдаа хийхээс айдаг, утсан дээр дүүжлээстэй байх дургүй. Хүмүүсийг өөрийнхөө сайт руу татах арга замыг хайж олох бас дургүй. Би зүгээр л бүтээх дуртай. Энэ үнэхээр таны асуудал бол танд 2 арга зам байна:

Таны юуг хийж чаддаггүйг сайн хийдэг үндэслэгч хай. Тэгээд өөрийнхөө сайн хийж чаддаг зүйлийг хий. Хэрвээ та хөгжүүлэгч бол өөрийнхөө цагийг хэрэглэгчийг сонсох, гайхалтай бүтээгдэхүүн гаргахдаа зарцуул. Худалдаа маркетингийн ажил бол цаг идсэн нүсэр ажил. Энэ хоёр ертөнцөд хоёуланд нь суралцана гэдэг бол маш хэцүү. Таны нөгөө үндэслэгч чинь техникийн хүн байлаа гэж бодъё. Та хоёрын аль нэг нь худалдаа, маркетинг дээрээ илүү чадвартай байх нь тодорхой. Тэгээд аль чаддаг дээрээ илүү цагийг өнгөрөөх болно. Таныг "хөгжүүлэгч" гэдэг бол худалдаа маркетингийн ажилд битгий оролц гэсэн үг огтоос биш юм. Худалдаа маркетингийн талд юу болоод байгааг мэдэх хэрэгтэй. Ингэснээр та "Жон яагаад жинхэнэ хэрэглэгч олж чадахгүй байнаа?, би яагаад бүгдийг хийх ёстой юм?" гэсэн сөрөг сэтгэлгээнээс өөрийгөө аврах болно. Мөн эсрэгээр нь бизнесийн нөхдийг ч гэсэн өөрсдийнхөө ажилд жаахан ч гэсэн оролцуулах хэрэгтэй. Ингэж оролцуулснаар танд худалдан авагч нарт юу таалагдах вэ? энэ бүтээгдэхүүнд юу дутагдаад байна гэдгийг ч хэлж болох шүү дээ.

Дээшээ өндий, яаж хийдгийг нь суралц. Энэ юу гэсэн үг вэ гэхлээр кодныхоо хажууд хугацаа өнгөрөөхөөс гадна маркетинг, худалдаа, PR-д суралц гэсэн үг. Энэнд хугацаа шаардагдана, битгий бууж өг! …

Төөрөгдөл #5: Надад тогтвортой орлого хэрэгтэй -- би ажлаасаа гарч чадахгүй нь!

Энэ бол төөрөгдөл гэхээсээ илүүтэйгээр бодит байдал. Та үнэхээр хэн нэгний төлөө өдөр бүр, тэдний гэрээнд заасны дагуу үлдсэн амьдралаа өнгөрүүлмээр байна уу? Үгүй юу. Аанхан энэ мэдээж таниас золиос шаардана. Та үүнийг мэдээгүй байсан бол энэхүү постыг уншихгүй л байсан байх.

Та ажлаа хаяж гараад өөрийнхөө цагийн 100%-ийг шинэ санаан дээрээ төвлөрүүлж болно. Ингэж хийснээр таны програм чанартай болж, тэдгээр хүмүүсийн хармаанаасаа мөнгө гаргахад харамсахааргүй бүтээгдэхүүн хийх болно. Татвараа төлөх, хоол хүнс худалдаж авах хэрэгцээ шаардлага ч гэсэн таны хийж байгаа зүйлийг чанартай болгох болно.

Хэрвээ, та над шиг тэжээх хөөрхөн хүүхдүүдтэй бол ажлаас гарах нь зөвхөн зөв гарц биш юм. Арай л илүү хугацаа шаардагдана. Энийг санаарай "Төөрөгдөл #1: Надад хугацаа алга"

Гайхалтай санаанууд ганцхан шөнийн дотор хэрэгжээд амжилтанд хүрдэггүй. Хугацаа хэрэгтэй. Хэдэн ч жил байж болно. Битгий бууж өг!

Программынхаа прототайпыг гаргаж ирснийхээ дараа танд энэ гайхалтай санаа байна гэж хэлж байсан хүмүүс дээрээ оч(хэн нэгэнтэй саналаа хуваалцсан биз дээ?), тэднээс саналыг нь ав. Ингэх нь өөрийгөө зоригжуулахад маш тустай. Магадгүй та зарим үзэн ядагчтай болчихож магадгүй. Бодоод үзээрэй энэ бол сайн зүйл! хүмүүс чиний төслийг хүсч байхад нь та яг мэдрэлийн судлыг нь очоод хөндчихөж. Тэднээс шүүмжлэлийг нь хүлээж ав, төслөө сайжруул. Сүүлийн нэг зүйл гэвэл таныг гомдоохгүйн тулд энд тэндээс магтаал хэлж байгаа найз нар. Энэ нөхцөлд та юутай үлдэх вэ гэвэл бодит амьдралд хэнд ч хэрэг болохгүй зүйлтэй л хоцорно.

Жинхэнэ хэрэглэгчдийн анхаарлыг татаж тэдэнд хэрэглүүлснийхээ дараа та төсөлдөө санхүүжилт авах талаар бодож болно. Найз нөхөд, гэр бүлийнхнээсээ мөнгө асуу эсвэл Тэнгэрийн хөрөнгө оруулагч хайсан ч болно. Тэдгээр хөрөнгө оруулагчдийг татаж чадахгүй байна гэдэг нь таны төсөл шал хэрэггүй байна гэсэн үг биш юм. Зүгээр л та бүтээгдэхүүнээ сайжруулах хэрэгтэй, илүү их хэрэглэгчдийг тат л гэсэн үг. Цахим ертөнцөд мөнгөтэй болохын тулд танд маш их хэмжээний хөрөнгө эсвэл том төсөл хэрэг болохгүй!

Төөрөгдөл #6: Надад хамтрагч алга

Дөнгөж хэрэгжүүлж буй санаанууд дампуурдгийн гол шалтгаан нь муу хамтрагч. Өөрсдийнхөө хүч хөдөлмөр, цагаасаа тусалж хамтарч чадахгүй байх нь таны төслийг маш богинохон хугацаанд алах болно! Таны санааг яг тань шиг хүлээж авч сэтгэл, зүрхээ зориулж чадах хүн олох нь маш чухал.

Нөгөө талаас, бусдыг өөр шигээ шинэ санаагаа хэрэгжүүлэхийг хүсч байлгахыг хүсэх нь буруу. Та өөрийнхөө төслийн талаар илүү бодож үзсэн, төсөөлсөн байхад бусдаас адилхан зүйл хүсэх боломжгүй юм.

Хамтрагчаа хаанаас хайж болох вэ? Хайж болох хамгийн сайн газар бол та өөрийнхөө мэддэг хүмүүсээс эхэл. Тэдгээр хүмүүсийн зан характер, хүсэл мөрөөдлийг та мэддэг учраас сөргөлдөөн гарах нь бага байдаг.

Gangplank эд нартай төстэй коммунитигийн ойролцоо байдаг бол яваад оч. Тэнд байгаа хүмүүсээс суралц, өөрийнхөө санааг хэлэхээс битгий ай. Тэдний юу хүсэж байгааг нь битгий таа, зүгээр асуу! "Энэ миний санааг хулгайлчихаж магадгүй" гээд өөрийнхөө юу бодож байгааг хэлэлгүй яваад байх нь тэнэг хэрэг. Санаа гэдэг бол 10 цент. Тэд нар таны бодож байгааг таниас илүү хийж чадна гээд айгаад явж байгаа бол та ӨӨРӨӨ том асуудалтай юм байна.

###############################

Эх сурвалж: http://www.intermittentintelligence.com/youre-a-developer-so-why-do-you-work-for-some

Энэ пост надад их үнэн үгтэй санагдаад орчуулчихлаа. Зарим хэсгийг нь хаясан, буруу орчуулсан байж магадгүй. Хөгжүүлэгч нар яагаад бусдад ажилладаг вэ? тэд нар зүгээр л мөнгөтэй, амьдралыг чинь тогтвортой байлгаж чадна. Өнөөдрийн би гэдэг зүүн дээр тогтсон будаа бил үү?. Стив Жобс нэгэнтээ "Өөрийнхөө амьдралаар амьдар" гэж хэлсэн байдаг. Би ч гэсэн өөрийнхөөрөө амьдарна, гэхдээ өөртөө илүү цаг гаргаснаар гараагаа эхлүүлнэ. Ирээдүйд хэн нэгний ажилд биш өөрийнхөө ажилд цагаа харамгүй зарцуулна.

Джангогийн дутагдал

2011-10-15T19:03:00.000-07:00

Ойрын үед хүмүүс сэм сэмхнээр джангог их хэрэглэдэг болжээ. Би ч гэсэн джанго жил хагас илүү хэрэглэж энэ хугацаанд яагаад энэ фрэймворк нь гайхалтай байсан бэ? гэдгийг зөндөө харлаа үзлээ хэрэглэлээ. Гэхдээ юм болгонд дутагдалтай тал байдаг. Магадгүй би ганцаараа энэ дутагдалтай талтай нь учраад засаж чадахгүй мангартаад яваад байж болох юм. Хэрэв тийм бол энэ постыг уншиж дууссаныхаа дараа сэтгэгдлээр үлдээгээрэй :)

Джанго "Dont Repeat Yourself" зарчмыг баримталдаг. Нэг хийсэн зүйлийг дахиж хийж болохгүй гэдэг санаа. Өөрөөр хэлбэл нэг натурал тоо эрэмбэлдэг функц бичсэн бол тэр нь бүхэл тоонууд дээр бас ажилладаг байх хэрэгтэй. Цаашилбал бүхэл тоонуудаас бутархай тоог эрэмбэлж болно. Эндээс зөвхөн тоо биш бас тэмдэгтүүдийг. Харьцуулж болох бүхнийг эрэмбэлдэг байж болно. Харав уу? бид нар "DRY" зарчмыг баримтлаад хаанаас хаа хүртэл явчихав?

натурал тоо --> бүхэл тоо --> бутархай тоо --> тэмдэгт --> харьцуулж болох бүхнийг (Ө.х жавагийн Comparable интерфэйсийг хэрэгжүүлсэн)

Гайхалтай. Энэ бүхний эцэст супер эрэмбэлэгчтэй боллоо.

Джанго апп гэдэг хэсгүүдээс бүрддэг. Хөгжүүлэгчид нь "Апп" гэдгийг "Reusable App" гэж нэрлэх дуртай. Ингэснээр нөгөө "DRY" зарчмаараа "Reusable" аппуудыг гаргаж авдаг. Мэдээж энэ апп нь "Супер" байх хэрэгтэй.

Харин яаж апп нь "Супер" болоод янз янзын веб сайтуудад дахин дахин хэрэглэгдэх вэ? Жишээ болгож джангогийн "contrib.comments" аппыг авч үзье. Энэ нь баазад байгаа "дурын" мөрөнд сэтгэгдэл бичих боломжоор хангадаг. Ямар ч мэдээнд сэтгэгдэл бичиж, сэтгэгдэлд нь сэтгэгдэл бичиж, хэрэглэгчид нь сэтгэгдэл бичиж, хуудсанд нь сэтгэгдэл бичиж, ер нь бүх юманд болно. Энэ ерөөсөө л супер бүгдийг хийдийм байна.

Энэ сэтгэгдэл бичихэд тусалсан апп маань бидэнд таалагдсангүй гэж бодъё. Энэнд жаахан л хэсэг дутагдаж? сэтгэгдлийг нь ангилж спам, спам бишээр нь ялгая. Уг нь баазад хадгалж байгаа сэтгэгдэл дээрээ ганцхан "is_spam" гэдэг талбар нэмчихвэл яг болчих гээд байдаг.

1-р боломж. Бид өөрсдөө "contrib.comments"-ийг ашигладаг "comments" гэдэг апп бичиж болно. Ингэхдээ "OneToOne" холболт ашиглаад "Comment" болгонд өөр нэг хүснэгтийн мөрийг холбоно. Тэрхүү өөр хүснэгт нь "is_spam" гэсэн талбартай.

2-р боломж. Бид нар "comments" гэдэг джанго аппыг өөрчилж болохгүй. Яагаад гэж үү? Пайтон дээр хэн __builtins__ модулыг өөрчлөөд явах вэ дээ, энэнтэй яг адилхан. Тэгвэл энэ "comments" аппыг хуулж аваад өөрсдийнхөөрөө өөрчлөөд явъя. "Новш гэж энэ жижигхэн талбарыг нэмэхийн тулд бүхэлд нь хуулж авах ч гэж дээ" гэж бодно байх. Бүр муу тохиолдолд бидний ашигласан аппууд дотор "contrib.comments"-ийг хэрэглэдэг апп байг л дээ. Тэгвэл бид нар 2 ижилхэн жаахан ялгаатай "comments" гэдэг апптай болно. Хэн ч энийг хүсэхгүй тэгэхээр тэрийг 2 биш 1 болгоё. "contrib.comments"-ийг Dependency-гээрээ нэхдэг нөгөө апп маань шинэ зүйлд дасан зохицохын тулд бас өөрчилж янзлагдах хэрэг гарна. Өөрчилсөн л болхөгжүүлэгчдийн ярих дуртай Reusability гэдэг нь өнхрөөд яваад өглөө.

Энд 1-р боломжийг "Performance"-ийн үүднээс авч үзвэл бид яагаад ч дэмжиж чадахгүй. Яагаад гэвэл "contrib.comments" нь заавал "contrib.contenttypes"-ийг суулгасан байхыг шаарддаг. Энэ contenttypes апп нь баазад бүхий л моделиудын мэдээллийг хадгалдаг. Ингэснээр "сэтгэгдэл" маань тэр моделийн, ийм түлхүүртэй объекттой холбогдоно гэж хадгалагдана. Дээрээс нь сэтгэгдэл өөр 1 талбартай "Join" хийх хэрэгтэй нь бид нарын тодорхойлсон "is_spam" гэсэн талбартай модель болно. Энэ мангар байдлыг "өгөгдлийн сан" дээр ч гэсэн үздэг, миний санаж байгаагаар "OneToOne" холболтыг арилгаад нэгтгэдэг.

Хэрвээ танд энэнээс илүү санаа байгаа бол сэтгэгдэл дээр үлдээгээрэй.

Тэгэхээр миний харж байгаагаар Джанго асуудалтай. DRY зарчмыг гайхалтай баримталдаг ч Extensible биш юм байна. Ийм асуудлаас яаж зайлсхийх вэ? Ийм асуудалтай тулгаралгүй тойрч яв гэдэг үг байдийм байна лээ.

Энэ байдлыг ингэж засч болно байх. Джангогийн аппууд нь бөөн функцүүдийн цуглуулга байдаг. Энэ байдлыг эвдэж класс хэлбэртэй болгох. 1.3 дээр зарим "generic view" нь класс хэлбэртэй болсон байна лээ, гэхдээ л бүр илүү класс хэлбэртэй болгомоор байгаа юм. Бүр аппыг нь нэг том класс болгох хэрэгтэй.

HTML Parser

2011-09-08T22:11:00.000-07:00

HTML кодыг боловсруулж тэр дундаас ямар нэгэн мэдээлэл гаргаж авах ажил надад нэлээн олон удаа тохиолдож байв. Тэрний 1 болох Андройд дээр хийсэн ТВ хөтөлбөрийн програмыг дурдаж болно. Энэ апп нь гөгө-гийн нэг хуудсан дах мэдээллийг авч боловсруулаад утасны санах ойд хадгалснаар интернетгүй үед ажиллаж чаддаг.

Нэг ийм зүйл надад тохиолдсон юм. Хэдэн сарын өмнө програм маань ажиллахаа болив. Гайхаад үзтэл нэг мэдээ оруулагч нь "&" тэмдгийг мэдээн дотроо оруулсан, тэгээд HTML хуудас маань алдаатай боллоо. Апп дээр маань энэ алдаатай XML байна гээд ажиллагаагүй таг зогсов. Тэр үед нэг хэрэглэгч маань уг нь их гоё програм байна, сүүлд ажиллахаа больчихлоо засаад өгөөч гэсэн хүсэлт ирсэн боловчиг би засаагүй. Ийм амархан эвдэрдэг юмыг би засаад яах билээ? дараа нэг нөхөр мэдээ оруулж байхдаа ENTER дарчихвал миний апп дахиад ажиллахаа больчихно.

HTML-ээс мэдээ гаргаж авах үед асуудал ийм л болдог. Тэгээд 1 жижигхэн боловсруулагч таг-нд анхаарал хандуулахгүйгээр хийх гээд оролдсон юм. Уг нь их дажгүй, код нь жижигхэн, ашиглахад амархан.

Энэ хуудсан дээрээс мэдээлэл авах гээд үзье л дээ. Цаана нь байгаа кодыг нь харалгүйгээр. Тэгвэл эхлээд би ямар нэгэн ордны нэрийг хайж олно, дараа нь ард нь байгаа арай уртхан хэмжээний текстийг хайна.

Ммм, тэгвэл телевизийн мэдээтэй хуудсыг бодъё. Эхлээд хэд дэх өдөр, ямар нэгэн телевизийн нэр хайна, тэгээд цаг, хөтөлбөрийн нэр.

Тэгвэл валютын ханшийг веб хуудсан дээрээс авъя. Эхлээд ямар нэгэн валютын нэр хайж олно, ойролцоо нь ямар нэгэн тоо байна уу? хайна, олдсонгүйэ оронд нь дахиад нэг валютын нэр олчихлоо. Энэ нэрний хажууд 2 тоо байна. Бодвол авах, зарах нь юм шиг байна.

Тэгэхлээр та миний хэлэх гээд байгаа санааг ойлгосон байх. Веб сайт дээрх үгнүүд өөр хоорондоо холбоотой. Эдгээр үгнүүдийн холбоосыг нь тодорхойлж өгч болох юм бол бид тэрхүү хуудаснаас хэрэгцээтэй мэдээллээ авч болно. Тэгээд энэ санаагаа хэрэгжүүлэхээр пайтон скрипт бичсэн юм. Энэ скрипт маань бид нарын хайж байгаа үгийг олоод цааш нь лавшруулж мөн дараа нь тааралдаж болох үгнүүдийг хайдаг. Гэхдээ та хайж байгаа үгээ REGEX-ээр тодорхойлж өгөх ёстой. Оллоо.мн-ий нүүр хуудсан дээрээс цаг агаарын мэдээ авах замыг тодорхойлъё:

Нүүр хуудаснаас нь бид нар эхлээд "Цаг агаар" гэдэг үгийг хайна. Харамсалтай нь "Цаг агаар" гэдэг үгний оронд "Цаг агаар" гэсэн бичигтэй зураг байна. Уйлаад яахав хажууханд нь "Улаанбаатар хотод" гэсэн текст байна. Доор нь "Х сарын Х" баруун талд нь урдаа тэмдэгтэй хоёр тоо байна. Regex-ээр бичвэл:

"Улаанбаатар хотод" ----> "\d{1,2} сарын \d{1,2}" ----> "[+-]\d+" ----> "[+-]\d+"

Сүүлийн хоёр тоо нь харгалзан өдөр шөнийг заана. Кодыг маань сонирхож байгаа хүн байвал энэ линкээр ороод татаж аваад "example.sh"-ийг ажиллуулаад үзээрэй.

Өнөөгийн залуусын буруу юу? /Дашбалбар. О/

2011-08-05T01:21:00.001-07:00

Өвөг дээдсээ шүтвэл үндэсний үзэлтэй гэж адлана

Өв соёлоо дээдэлвэл хуучныг өргөмжиллөө гэнэ

Хөөрхий залуус бид тэгээд хөнгөн хөгжим шүтсэн юм

Хөл гараа савчиж, хашгирч гуугалж эхэлсэн юм.

Энэ чинь бас буруу, барууныг дууриалаа гэж

Элэг доог хийж, хурал цуглаан болсон юм.

Томоотой бай, дуугуй бай... гэж

Томцуул биднийг сургаад

Өөрсдөө бол архиа ууж, тамхиа татаж,

Өө яахав, та нар удахгуй том болно гэсэн юм.

Больцгоо хэрэггүй! гэдэг хоёрхон үгээр

Болгоож биднийгээ чөдөрлөсөн юм.

Ханан дээрээс Чингүнжав, Мандухай, Цогт тайж биш

Харийн жүжигчний хөргүүд дуугай ширтэнэ.

Монгол хувцас өмсөхөөс ичдэг монгол хүүхдүүдийг

Морьтон ардын үрс гэх үү, та минь ээ? гэж гайхна

Зөв ч бай, буруу ч бай, Та нарт хүсэл бодлоо тулгана

Зөрж маргавал хар дансанд бүртгэж эсэргүү гэгдэнэ.

Ингээд л бид санаа бодлоо нууж сурсан юм

Инээмсэглэж, толгой дохиж, хуурах эрдэм эзэмшсэн юм.

Үнэнийг хэлбэл уурладаг, худлаа магтвал баярладаг

Үнэхээр хачин үеийнхэн биднийг хүмүүжүүлсэн юм.

Монголоо мартлаа гэж өнөө биднийг зэмлэж байна

Морин хуураа дээдлэх сэтгэлийг минь өгсөн үү, та нар

Хувиа бодлоо гэж биднийг одоо загнаж байна

Хуучин судар, дээдсийн сургаалыг минь уншуулсан уу!

Эцэг дээдсээ мартсан хүмүүс сайн үйлс бүтээх үү!

Эрхэм соёлоо сүйтгэсэн хүмүүс сайхан амьдарч чадах уу!

Үндэс угсаагаа гэснийг нь үгүй хийж орхисон бус уу?

Үнэн үг хэлснийг нь шоронд суулгаж зовоосон биш үү?

Сүсэг бишрэлийг нуга дарж, бид юуг ч хайрлахаа больсон.

Сүрэг хүмүүс болж, чулуужсан мод шиг зүрхтэй болсон.

Олон үеийнхэн бүтээсэн өнөөгөө бид үгүйсгэхгүй ч

"Одоогийн залуус» гэлцдэг тэр л хүмүүсийг гайхнам.

Бид чинь та нарын хүүхдүүд биш гэж үү?

Бие сэтгэлийн чинь тасархай бус уу?

Шилдэг дээдийг үйлдсэн бол, тэр нь ч Та нарынх!

Ширвэдэг мууг хийсэн бол тэр ч бас Та нарынх!

Чингис гэж хэлэхээс айдаг байлаа бид

Чин зоригт дээдсээ нэрлэх эрхгүй явлаа.

Харь холынхон түүний нэрийг бардам хэлж

Хаан эцгээ болгох гэж булаалдаж байлаа.

Эцэг дээдсээ дурсах хувьгүй хүүхдүүдэд

Эрх чөлөө бүрэн гүйцэд олдох уу?

Атаа жөтөө, хов живээр буузны мах шиг хооллож

Аль сайн бялдуучилсан нь үнэд орж байлаа.

Газар нутгаа хайргүй сэндийлж, хөрсийг нь сүйтгэсний

Гай нүглийг хариуцах хүн өнөө хэн ч алга!

Таацын цагаан нуурыг хэн ширгээсэн юм бэ?

Тааж барамгүй оньсого юм гэж уу?

Эцэг дээдсээ бүдүүлэг, эх орноо хоцрогдсон гэж

Элэг зүрхэнд шингээж, эгэл үрсээ хүмүүжүүлээд

Эцэс хойчид нь болохоор энэрэнгүй хайр нэхдэг

Этгээд хачин ёсыг энэ үеийнхэн хэнээс сурав?!...

Твиттер

2011-01-12T19:46:00.000-08:00

Миний мэдэхээр твиттер бол хүмүүс дээр суурилсан мэдлэг, мэдээ, харилцааны асар том орон зай. Энд твиттерийг харах өнцөг бол твиттерийг мэдээ гэдэг утгаар нь хүлээж авна. Яахав та юу дуртайгаараа тодорхойлоорой гэхдээ энд "мэдээ" гэдэг өнцгөөс нь авч үзье.

Саяхан "ТВ мэдээ" гэдэг програм андройд платформ зориулж бичсэн юм. Хэрэглээ бол өндөр байнаа. Доор хэр статистиктайг гарсныг үзүүлье:

Энд зарим 1 онцлогуудыг дурдах хэрэгтэй. Энэ "ТВ мэдээ" програм зөвхөн монголд ашиглагдана. Яагаад гэвэл зөвхөн монголын ТВ-үүдийн мэдээг үзүүлдэг. 91 утсан дээр идэвхтэй ажиллаж байна. Энэ бага байна уу? Миний хувьд бол Wow. Энэ жил мобикомын ачаар хэд хүртэл өсөх бол? Лав даг нэлээн явна байх. Дээрх програм нь "Gogo" үндэсний портал сайтаас Телевизийн мэдээллүүдийг нь татаж авдаг. Тэнд бидэн шиг хүмүүст (хөгжүүлэгчид) зориулсан мэдээ алгаа (API/RSS байхгүй). Тэгэхээр аргагүй эрхэнд HTML боловсруулагчийг манай анд Erdenezul бичсэн юм. Миний хэлэх гээд байгаа зүйл энэ хүрээд зогсох хэрэгтэй яагаад гэвэл би Андройд ярих гээгүй Твиттер ярих гэж байна.

Твиттер бол асар их мэдээний орон зай. Үүгээр урсан өнгөрч байгаа мэдээг зөвхөн хүнээ дагаснаар хялбархан ангилж чадна. Хэрвээ тэнгис, өргөөгийн жиргээнүүдийг дагавал тэд нар гарч буй, гаргах гэж байгаа киноны мэдээллийг надад өгнө. Хэрвээ "exchange_mn"-ийг дагавал өнөөдрийн ханшийн мэдээг, "weather_mn"-ийг дагавал цаг уурын мэдээ өгнө. Энэ том мэдээллийн орон зайд зөв хүнээ дагаснаар өөртөө хэрэгтэй мэдээллийг олж авч болно.

За цаг агаарын мэдээг гар утсан дээр үзүүлдэг програм хийе гэж бодъё. Тэгвэл би дахиад "gogo.mn" эсвэл "news.mn"-ий кодыг цэвэрлэдэг скрипт бичих үү? Үгүйэ энэ дэмий байх оронд нь тэрхүү мэдээллийг твиттер дээрээс хайсан нь илүү найдвартай, сайн ажиллана байх.

Эсвэл өнөөдөр, энэ долоо хоногт болох үзвэр үйлчилгээний мэдээг авдаг програмтай болъё. Хэрвээ бид өөрсдөө тийм мэдээ цацдаг үйлчилгээ үзүүлье гэвэл зардал нэлээн орно доо. Өөр нэг вариант нь админ нь хаашаа ч юм алга болсон, мэдээгээ шинэчилдэггүй сайтын кодыг цэвэрлэж байснаас facebook, twitter дээрх драмын театр, кино театруудыг дагаж тэдний мэдээг дахин түгээсэн нь илүү үр дүнтэй.

Энэ мэтчилэн твиттерийн тусламжтайгаар яг одоо болж байгаа эсвэл болоод өнгөрсөн мэдээг илүү үр дүнтэйгээр авах боломжтой. Би энд зүгээр толгойнд орсон санаагаа мартахгүйн тулд бичсэн юм хэхэ. Тэрнээс биш хийсэн бүтээсэн зүйл байхгүйг ойлгоорой бүгдээрээ "0" дээр байна. Юм хийцгээе.

Ла ла ла

2010-12-26T16:50:00.001-08:00

Граф байрлуулах алгоритм

2010-10-27T17:12:00.000-07:00

Зарим веб хуудсууд дээр гоё гоё графууд байрлуулсан байдгийг мэдэж байгаа биз ээ. Жишээ нь социал граф байгуулах, ямар нэгэн юмнуудын холбоосыг гаргах гэх мэтчилэн үед ихээр хэрэглэдэг. Энэ миний найз, тэрний найз тэр гээд л яваад өгнө. Мөн нарны аймаг ч байж болох юм байна. Тэр галактикийн тэр од эсвэл гариг. Энэ мэтчилэн граф байгуулах нь өгөгдлийг илүү цэвэрхэн эвтэйхэн харагдуулдаг.

Миний саяхны даалгавар нь энэхүү графыг байрлуулах байсан учраас хэн нэгэнд хэрэг болж магадгүй гээд өөрийнхөө судалсан зүйлүүдийг орууллаа.

Графыг байрлуулах хэд хэдэн арга байдаг юм билээ.

1. Ортогональ байрлуулах. Энэ нь зангилаанууд нөгөөдөх рүүгээ тэгш өнцөг үүсгэж холбох, тооны дэвтрийн нүднүүд дээр байрлуулах гэсэн үг.

2. Оройнуудыг бодит амьдралыг хуулбарлан симуляци хийх. Энэ арга нь их гоё граф үүсгэдэг. Англи нэр нь "Force Based Algorithm"

Миний хувьд 2-р аргыг нь сонгосон. Учир нь интернетэд энийг ашиглаж хялбархан хийсэн юмнууд олон байсан юм. 2-р аргад оройнууд нь өөрийнхөө хөрш буюу ирмэгээр холбогдсон оройнуудтайгаа пүрш ашиглаж холбогддог. Тэгснээр тэд нар тодорхой зайнд байрлахыг эрмэлзэх болно. Бусад оройнуудаасаа хол байхын тулд бусадтай нь түлхэлцэх хэрэгтэй. Энэ 2 татах, түлхэх хүчийг хэрэгжүүлсэн сангууд байсан учраас тэднийг аваад хэрэглэв.

Энэ зурган дээр хар ирмэг нь пүрш, харин тасалдсан шар зураас нь түлхэлцэх хүчийг үзүүлж байна. Шар зураасын дагуу түлхэлцэх үед оройнууд нэг газраа бөөгнөрөхгүй болно.

Граф байгуулах асуудал ингээд дуусахгүй, анхны байрлалыг хэрхэн оновчтой сонгох вэ?

Санамсаргүйгээр байрлуулаад өөрөө тэнцвэртээ орно гээд найдаж болно. Гэвч хүсээгүй тэнцвэрийн нөхцөл гарч ирэх магадлалтай.

Дээрх графын хувьд ийм байвал арай илүү байх:

Дээрх "арай дээр" графыг байгуулахын тулд оройгоо тавихдаа хөршүүдтэйгээ ойрхон, бусад оройнуудаасаа хол байрлуулах хэрэгтэй.

Дээрээс нь үл үзэгдэгч "нар" шиг оройг зурж байгаа дэлгэцнийхээ тэг дунд нь байрлуулах хэрэгтэй. Хэрвээ тэгвэл "нар" маань бусад оройнуудаа өөр лүүгээ татаж зурагдах талбайд дүрсээ татаж оруулах болно. Энэхүү графтай 10 гаруй хоног зууралдсаны эцэст янз бүрийн коднуудаас санаа авсаар эцэст нь иймэрхүү граф байгуулагчтай үлдэж хоцорсон болно :) /* 30 орой 40 ирмэг. Ирмэг нь давхардсан байж магадгүй */

Үр дүн - 1:

Үр дүн-2:

КтМС чамайг таргалуулна

2010-09-16T18:52:00.000-07:00

Анх нэгдүгээр курст байхдаа 4-ийн ах нарыг хараад л пөөх эд нар чинь ямар тарган юм гэхэд Анхаа "бид нар ч гэсэн дөрөвтөө орохоор ийм л болно шд" гэхэд нь их инээж билээ хэхэ. Эхэндээ итгэхгүй байсан ч суудаг хүмүүс хөдөлгөөний дутагдалд орж өөрчлөгддөг нь үнэн юм байна.

Би өмнө нь. Дунд нь тамхи барьсан хар малгайтай нүдний шил тавьсан:

Дараа нь:

Манай Үүрээ өмнө нь:

Дараа нь:

Блогоо тусгаарланаа

2010-08-03T01:25:00.000-07:00

Одооноос эхлээд энэ блог дээрээ зөвхөн хувийн юмаа бичиж байхаар шийдлээ. Мэдээж хөгжүүлэлттэй холбоотой зүйлүүдээ бас орхигдуулмааргүй байгаа болохоор шинэ блог нээгээд тус бүр дээр нь баримтжуулалт хийгээд явна.

Шинэчлэлт:
Джанготой холбоотой бичлэгүүдээ ийшээ хийж эхэллээ.

Яахаа мэдэхгүй л байна

2010-06-13T19:05:00.000-07:00

Надад ямар ч асуудал тулгараагүй, гэхдээ л ямар нэгэн зүйл хийх хэрэгтэй үе нь тулж ирчихээд байдаг.

Код унших

2010-06-06T18:02:00.000-07:00

Vim гэдэг хөгжүүлэгчийн хэрэгсэл хэрэглэсээр нэлээн удаж байгаа билээ. Харин "help" гэдэг хэсгээр нь зугаалж явж байгаад "tag" үүсгэх гэдэг хэсгийг нь оллоо маш хэрэгтэй эд байна.

ctags - команд нь ямар нэгэн хэл дээр бичигдсэн эх кодыг уншиж классын зарлагаа эсвэл функцийн зарлагаа глобал хувьсагч эд нарыг бүртгэж "tags" гэдэг нэртэй файлд бүртгэдэг. Ингэснээр vim ашиглаж байх үед ямар нэгэн мэдэхгүй класс, функц гарч ирвэл түүн рүү шууд үсрэх боломжийг олгодог. Хэрвээ суулгаагүй бол:

$ sudo apt-get install exuberant-ctags

Албан ёсны сайтынх нь хэлж буйгаар 41 хэлний синтаксийг уншиж чадна гэсэн байна.

#Одоо өөрийнхөө ажиллаж байгаа төслийнхөө хавтас руу орно.
$ cd your_project
#Си хэл дээр төслөө бэлдэж байлаа гэж бодъё тэгвэл бүх Си хэл дээр бичсэн эх кодуудыг
#ctags командаар бүртгэх хэрэгтэй.
$ ctags *.c
#tags гэсэн файл тухайн хавтас дотор үүсэх болно. Одоо vim рүүгээ ороод мэдэхгүй
#ямар нэгэн зарлагаа эсвэл функц дээр курсороо гүйлгэж очоод Ctrl+] дар.

Мэдээж өөр ямар нэгэн хэл хэрэглэж байгаа бол ар талын өргөтгөлийг нь дараах маягаар өөрчлөөд байх хэрэгтэй:

# Python хэлэнд
$ ctags *.py
# Ruby хэлэнд
$ ctags *.rb

гэх мэтчилэн. ctags команд дэд хавтсууд руу автоматаар орж бичдэггүй юм байна лээ. Тэгэхээр бүх директороос хайна гэвэл:

$ find . -name '*.py' -print | ctags -L -

Өмнө нь tags файл үүсгэсэн байгаад түүн дээр нэмж бичихээр бол "-a" горимыг тавьж өгөх хэрэгтэй. Си хэлний хувьд өөрийнх нь стандарт функцүүдийн тусламжийг авахаар бол "Shift+K" дарна. Стандарт функцийн мэдээллүүд нь ctags гэсэн файлд бүртгэгддэггүй.

Python хэлний хувьд Джанго фрэймворкийг ctags бүртгүүлчихвэл бүр амар.
$ find /usr/local/lib/python2.6/dist-packages/django/ -name '*.py' -print | ctags -L -
Дараа нь өөрийнхөө прожектийг бас бүртгүүлчих хэрэгтэй.
$ find my_project_directory -name '*.py' -print | ctags -a -L -
Одоо ингээд хэдэн файлуудын дунд ганцхан товч дараад л үсрээд байж дээ :) Буцаж үсрэхдээ Ctrl+O

Бууж өгье гэвэл зөндөө боломж байна, гэхдээ ганцхан л давж гарах боломж бий

2010-06-02T07:06:00.000-07:00

Дөнгөж сая бараг уйлахаас цаагуур зүйл болоод өнгөрлөө. Тэгэхдээ алдлаа гээд уйлах гэсэн нулимс гардаггүй сонин юм. Ажлын компьютерээсээ зөөврийн компьютер луу нэвтэрч орчихоод явж байгаад дипломоо тэр чигээр нь устгачихваа. Зөөврийн компьютер маань үндсэн 2 партишнд хуваагдсан нэг нь өгөгдлөө хадгалдаг NTFS, нөгөөх нь яг ажиллагааны EXT4 дээр нь линукс суусан хоёр хэсэгтэй.

Азаар NTFS-ээ маунт хийж холбодог байсан учир энэ партишн тийм ч идэвхтэй биш устгасан өгөгдлүүд хэсэгтээ байж байдаг. Гэхдээ анхаараарай "Ямар нэгэн файл устахад дискэн дээрээс чинь файл устдаггүй, зөвхөн файлын бүртгэлд зориулсан орон зайгаас л бүртгэлийг нь устгадаг" тийм учраас түүнийг сэргээх найдвар бий.

Линукс үйлдлийн систем маань "ntfsundelete" гэдэг жижигхэн түүлтэй хамт ирдэг. Энэ түүлийн тусламжтайгаар сэргээж болно. Гэвч миний тохиолдолд энэ нь маш хүнд байсан. Манай ажлын ах маань Линукс дээрээс NTFS партишн дээрх өгөгдлийг устгавал сэргээх ямар ч боломжгүй сонссоноо хэлэхэд их айсан шүү. Энэ нь ч үнэний ортой юм билээ. Яагаад?

NTFS партишн дээрээс файлыг устгах үед түүний нэрийг нь хамт устгадаг. Ийм үед ямар нэртэй файл байж байгаад устгагдсан нь мэдэгдэхгүй.


sudo ntfsundelete /dev/sda5 -s -f

гэх үед бүх файлууд чинь гарч ирэх болно. Иймэрхүү:


38650    FR..  100%   2007-10-16   83   <none>
38652    D...    0%   2008-08-23    0   <none>

Гарч ирж байгаа мэдээллийн хамгийн арын баганад файлын нэр байх ёстой боловч минийх дээр бүгд None байв. Эхний багана нь файлыг давтагдашгүй дугаарлаж байдаг inode, дараагийн багана нь файлын төрөл, арынх нь нас, тэр он сарыг нь мэдэхгүй юм байна. Бодвол үүсгэсэн өдөр байх. Харин дараагийнх нь хэмжээ байдаг.

Хэрвээ нас нь 0% гэж байвал авралгүй гэж ойлго. Тэгэхээр би өгөгдлөө устгаад дөнгөж удаагүй байсан учраас бүх 100%-тай файлуудыг авахаар шийдсэн. Тэгтэл 100%-тай 14890 файл байдгийм байна. Тэгээд л багшаасаа сурсан чаддаг шелл скриптээ бичив. Энэ бараг цаг шахуу ажилласан:

#Сэргээх боломжтой файлуудын ID-г шүүрдэж байна.


sudo ntfsundelete /dev/sda5 -s -f | grep "100%" | sed -re \
 's/^[0-9]+ .*$/\1/g'> 100percentfiles

#Одоо сэргээх боломжтой файлуудынхаа нэрийг мэдэхгүй байсан учраас
#түүний id-гаар нь файл үүсгэж өгөгдлүүдийг нь оруулна:


while read x; do
   sudo ntfsundelete /dev/sda5 -u -f -i $x -o $x
done < 100percentfiles

Ажиллах горимын үед -u гэдэг нь сэргээх, -o гаралтын файлыг заана, -f гэдэг нь хүчээр компьютерээ унтраасан үед гарч ирдэг, -i нь файлын id-г зааж байна. Зиак ингээд ажиллуулна. Ингээд 14890 ширхэг файл үүснэ. Бүгд дугаарлагдсан. Харин би яаж энэ дундаас диплом дээр хийсэн программаа олж авах уу? grep коммандыг ашигласан :)

Grep-ийг ашиглахын тулд маш сайн хүний санах ойтой байх хэрэгтэй. Ямар файл би устгасан билээ, гол файл нь main.py гэдэг нэртэй gst гэсэн модулийг импортолж байсан гээд л санаж гарваа. Тэгэхээр main.py гэсэн файл дотор

import gst

гэсэн мөр байж л байгаа.

$ grep -rE "import gst" .

гээд ажиллуултал:


Binary file ./22569 matches
Binary file ./21129 matches
Binary file ./20738 matches
Binary file ./20431 matches
Binary file ./22568 matches
...

гээд л 10 мөр файл олдсон мэдээлэл гарч ирсэн. Тэгээд файл болгоныг нь дэлгээд үзэж байтал нэг нь миний хайж байсан файл мөн болов. Файлын төгсгөл хэсэгт жаахан бинар мэдээлэл нэмэгдсэн байсан боловч би олох зүйлээ олсон шууд copy/paste. Тэгээд олсон файлаа дэлгээд үзтэл бусад импортууд.


import settings
import window_manager
...

гэх мэтчилэн ар араасаа хөврөв. Тэгээд л би утасны нэг үзүүрийг атгаад авсан. Ийм юм импортолж байсан юм чинь энэ файл чинь ийм класс дотор нь зарласан байх ёстой гээд л дахиад grep командаа ажиллуулаад нөгөө арван хэдэн мянган файл дундаас олоод атгасан жижиг утасны үзүүрээрээ дамжуулан бүгдийг нь би авсан юм. Хэрвээ бууж өгье гэвэл бууж өгөх олон шалтгаан байлаа "устгасан, файлын нэр нь устчихаж ..." . Твиттерчиддээ баярлалаа дэмжсэнд.

"Python" автомат гүйцээлт

2010-05-30T19:31:00.000-07:00

"Expert python programming" гэдэг номноос авсан юм. Гоё эд байна лээ. Python шеллийг автоматаар гүйцээлтийг нь гаргадаг болгохын тулд:
# python startup file
import readline
import rlcompleter
import atexit
import os
# tab completion
readline.parse_and_bind('tab: complete')
# history file
histfile = os.path.join(os.environ['HOME'], '.pythonhistory')
try:
readline.read_history_file(histfile)
except IOError:
pass
atexit.register(readline.write_history_file, histfile)
del os, histfile, readline, rlcompleter
текстийг "home" хавтас дотроо .pythonstartup гэсэн файл үүсгээд хуулна. Дараа нь:
$ echo "export PYTHONSTARTUP=~/.pythonstartup" >> ~/.bashrc

Дараа нь шинээр шелл нээгээд:
$ python
>>> s[tab][tab]
set( slice( staticmethod( sum(
setattr( sorted( str( super(

гоё байгаа биз?

GTK2 Hello World

2010-05-19T18:25:00.001-07:00

>> import gtk
>> window = gtk.Window()
>> window.set_title("Hello World")
>> window.connect("destroy", gtk.main_quit)
>> window.show()
>> gtk.main()

хэрэгтэй комманд

2010-04-18T22:21:00.000-07:00

Өмнө нь ssh протокол ашиглаад нэг компьютераас нөгөө рүү холбогдохдоо дандаа л шелл дээрээс ssh user@ipaddress гэж ордог байв. Азаар nautilus-аар холбогдоход бүр амар хялбархан юм байна.

1. Alt+F2 гээд nautilus гэж бичээд enter
2. Ctrl+L дарахад "location" гэсэн хэсэг нээгдэнэ
3. ssh://user@address/ гээд оруулахад нууц үг асууна тэгээд ороход нөгөө компьютер лүүгээ шилжчихнэ.

hope it helps :)

regular expression (re, regex)

2010-03-28T18:57:00.000-07:00

Энэ материалыг хийхдээ би үр дүнтэй, өөрөө бие даан цаашид гүнзгийрүүлэх боломжтой болгох үүднээс эхлээд "re"-гийн тухай ерөнхий ойлголт өгөөд дараагаар нь түүнийг хэрхэн линуксчид маань хэрэглэж, үр дүнтэй юмаа хийх тухай үзүүлэх болно. Хэрвээ та режексийг мэдэхгүйгээр шеллийн ард сууж байгаа бол cmd.exe рүү шилжихийг зөвлөе :) .

regular expression-ийг заримдаа холбоод богинохноор нь regex гэж дууддаг. Хоорондоо ямар ч ялгаа байхгүй нэг юмыг л хоёр нэрээр нэрлэдэг.

Тэгэхлээр режекс гэдэг нь ямар нэгэн текстийн хэвийг бичих арга юм. Магадгүй заримдаа python хэл дээр хийсэн эх кодын файл хайхдаа *.py гэдэг хайлт өгдөг. Бид нар энэ хэвийг wildcard гэж нэрлэдэг шүү дээ, "*" тэмдэгний оронд юу ч байж болно гэсэн утгаар. Режекс бол wildcard-аас хол илүү хүчирхэг хэв цутгах арга юм.

Ихэнх режексийг хэрэгжүүлдэг аргууд нь дараах зүйлүүд дээр тулгуурладаг. Тийм болохоор та доорхыг уншиж байхдаа ийм хэлний режекс, тэр хэлний режекс гэж санаа зовох хэрэггүй.

. - "." буюу цэг. Цэгийн оронд ямар ч хамаагүй тэмдэгт байж болно.
^ - '^' буюу малгай. Текстийн эхлэл
$ - '$' буюу доллар. Текстийн төгсгөл
* - "*" буюу од. Одын урд байгаа тэмдэгт 0 буюу түүнээс олон давтагдана. Ө.Х: hello* гэвэл hell, hello, helloo, hellooo,... тэмдэгтүүд нь хэвэнд таарна.
+ - "+" буюу нэмэх. Нэмэх тэмдэгийн урд байгаа тэмдэгт нь 1 буюу түүнээс олон давтагдана. Ө.Х: hello+ гэвэл hello, helloo, hellooo,... тэмдэгтүүд нь хэвэнд таарна.
? - "?" буюу асуулт. Энэ нь өмнөх илэрхийлэл 0 эсвэл 1 удаа давтагдана. Ө.Х: o? гэвэл хоосон эсвэл "о" тэмдэгт нь хэвэнд таарна.
{m,n} - m эсвэл n-ийн оронд ямар нэгэн тоо байрлана. Урдах илэрхийлэл нь m-ээс n удаа давтагдана.
{m} - яг m удаа
{m,} - m буюу түүнээс олон удаа
{,n} - n буюу түүнээс бага удаа
[x-y] - "x" тэмдэгтээс "у" хүртэлх тэмдэгт. "х"-ийн ASCII дугаараас "у"-ийн ASCII дугаар хүртэлх тэмдэгтүүдийг илэрхийлнэ. inclusive буюу х,у 2 тэмдэгт өөрсдөө орно.
[X] - олонлогоор тэмдэгтүүдийг нь заана. X нь abc бол зөвхөн a,b,c тэмдэгт гэнэ. Мөн гүйцээлт олонлогийг [^X] гэж тэмдэглэдэг. Ө.Х a,b,c-гээс бусад тэмдэгтүүдийг оруулна.
(regex) - хоёр нуман хаалт хоёр талд нь тавьж режексийг бүлэглэдэг. Мөн хаалтанд бичсэн илэрхийллийг текстэн дундаас ялгаж авах боломжтой болдог.
re1|re2 - "|" буюу босоо хаалт. хоёр текстийн хэвийн аль нэг нь таарна.

Дээр дурдагдсан тусгай тэмдэгтүүдийг режекст бичихдээ урд нь '\' тавьж утгыг нь арилгадаг. Өөр нэг чухал шинж чанартай: А гэсэн текст нь regex_A хэвэнд таардаг, В гэсэн текст нь regex_В гэсэн хэвэнд таардаг байг. Тэгвэл AB текст нь regex_Aregex_B гэсэн текстийн хэвэнд таарна. Формаль байгаа биз? (tnx for Folks)

ХЭРЭГЛЭЭ.1

Зиак одоо өмнөх харсан жаахан зүйлээрээ юм хийе.

КтМС-ийн оюутны кодны хэвийг бичье:
D\.[A-Z]{2}[0-9]{2}D[0-9]{3} - "D" үсгээр эхлээд ард нь цэг бичээд тэгээд A-Z хүртэлх тэмдэгтээс 2 удаа ороод 0-9 хүртэлх тэмдэгт бас 2 удаа, D үсэг дараагаар нь 0-9 хүртэлх тэмдэгт гурван удаа орно гэдгийг зааж байна.

Зөвхөн КтМС ашигладаг програмын хувьд урд нь "D." текст байх хэрэгтэй юм уу? тэгэхлээр байж ч болно байхгүй ч болно. Хэв маань дараах хэлбэртэй болно:
(D\.)?[A-Z]{2}[0-9]{2}D[0-9]{3}

Оюутнууд нь SW, PT, BA, HW гэсэн кодоор эхлэдэг. Эдгээрийн аль нэг нь таарах хэрэгтэй. Тэгвэл эдгээрийг тааруулъя:
(D\.)?(SW|PT|BA|HW)[0-9]D[0-9]{3}

Одоо 90 оноос хойшхи 2009 он хүртэлх оюутны код гэвэл:
(D\.)?(SW|PT|BA|HW)[09][0-9]{2}D[0-9]{3}

Ганц чухал зүйлээ орхисон байна. Оюутны код маань бүхлээрээ дээрх хэвд таарах ёстой. Хоёр талд нь эхлэл төгсгөлийн тэмдэгт тавья
^(D\.)?(SW|PT|BA|HW)[09][0-9]{2}D[0-9]{3}$

ХЭРЭГЛЭЭ.2

Линуксчид маань grep гэдэг командыг нэлээн хэрэглэдэг байх. Энэ команд нь хэвэнд таарсан файлын мөрийг хэвлэж үзүүлдэг. Энэ хэвийг нь режексээр өгөх боломжтой байдаг учраас хэдүүлээ режекс бичье. Python-чид маань нэг төсөл дээр ажиллаж байг л дээ. Тэгээд бүх зарласан функцүүдээ хармаар байдаг. Азаар grep команд маань файлын системүүдээр рекурсивээр шилжиж явах боломжтой байдаг.

Python хэлний функцийн зарлагааны хэвийг нь бичье:
def .*$.*$
Манай гол ажил режексээ биччихлээ. Тэгэхлээр одоо grep командаа одоо байгаа директороос (Ө.Х "." директор) рекурсивээр режексээр хайна гэдгээ хэлж өгөх хэрэгтэй. Үүний тулд дараах горимыг бичиж өгнө "-rE". -r нь рекурсив, -E нь өргөтгөсөн режекс гэдгийг илтгэж байна.
Одоо шелл дээрээсээ дараах командыг ажиллуулъя:

tulga@tulga-laptop:~/Documents/project$ grep -rE "def .*$.*$" .
./presenter_server/rpc_server.py: def __init__(self):
./presenter_server/rpc_server.py: def login(self, username, passwd):
./presenter_server/rpc_server.py: def printvalue(self):
./presenter_server/tests.py: def test_basic_addition(self):
./presenter_server/views.py:def hello(request):
./presenter/thread_example.py: def __init__(self):
./presenter/thread_example.py: def A(self):
./presenter/thread_example.py: def B(self):
./presenter/chat.py: def __init__(self):
./presenter/chat.py: def on_login_button_pressed(self, widget, data = None):
./presenter/chat.py: def on_login_window_destroy(self, widget, data = None):
./chat/tests.py: def test_basic_addition(self):
./core/tests.py: def test_basic_addition(self):
./core/views.py:def index(request):

Си хэлний функцүүдийг гаргая гэвэл хэв маань ямар болохыг өөрсдөө бодож олоорой :)

ХЭРЭГЛЭЭ.3

Өгөгдлийн бүтэц гэдэг хичээл дээр математикийн хаалттай илэрхийллийг бодох даалгавар өгч билээ. Тэр үед яаж ийж байгаад л хоёртын модонд оруулаад бодсон юм. Дахиад бичих нь режексийг сурахаас өмнө маш хэцүү санагддаг байлаа.

Хаалттай математикийн илэрхийллийг бодохын тулд режекс ашиглаад дараах байдлаар хийж болно:

1. Хамгийн дотор талын хаалттай илэрхийллийг ол.
2. Хэрвээ олдохгүй бол 7 руу шилж
3. Хамгийн дотор талын хаалттай илэрхийллийн :, * илэрхийллийг олж бод.
4. +, - үйлдлүүдийг бод.
5. Бодсон үр дүнгээ дотор талын хаалттай илэрхийллийн оронд тавь
6. 1 рүү шилж
7. 3, 4-ийг хийж үр дүнг харуул.

Тэгэхлээр би бүтэн ажилладаг програм бичихгүй зөвхөн хамгийн дотор талын хаалттай илэрхийллийг яаж ялгах авах режексийг л үзүүлнэ. Текстэн дундаас тэрхүү илэрхийлэл нь хаалтаар эхлээд түүнээс хойшхи тэмдэгтүүдэд нь нээсэн хаалт биш зөвхөн хаасан хаалт тааралдах хүртэлх тэмдэгтүүд байх ёстой.
Хэв нь: ^.*($[^(]*$).*$
Текстийн эхлэлээс төгсгөл хүртэлх тэмдэгтийн хэвийг үзүүлжээ. Эхлэлээсээ дурын тэмдэгтийн дурын давталт яваад "(" тэмдэгт орж ирээд түүнээс хойш "(" биш тэмдэгтүүдийн дурын давталт ")" тэмдэгт орж ирээд дурын тэмдэгтийг давтсаар байгаад дуусгажээ. $, $ Яг хаалт гэдгийг нь зааж өгч байна харин урдаа "\"-гүй 2 хаалт нь дахин хэлье бүлэглэдэг. Тэгэхээр хэвэнд тааруулсныхаа дараа 1-р бүлэг буюу 1-р групп гээд хандах боломжтой. Энэ үүргийг линуксын sed команд гүйцэтгэж чаддаг.

ХЭРЭГЛЭЭ.4

Python хэл дээр киноны subtitle шүүж боловсруулдаг жижигхэн програм бичье.

Энэ хэл дээр режексийн сан нь re гэсэн нэртэй байдаг. Харин текстийн хэвийг зарим тохиолдолд хөрвүүлэх шаардлагатай байдаг. Тэгж гэмээ нь хурдан ажиллана.
Тэгэхээр хэрвээ subtitle чинь Виндовс үйлдлийн систем дээр бэлтгэгдсэн бол мөрийн төгсгөлд 2 тэмдэгтэй байдаг. Энийг '\r\n' гэж тэмдэглэсэн байдаг. Яагаад ч юм энэ хоёр нь мөрийн төгсгөл, шинэ мөрийн эхлэл гэсэн 2 тэмдэгт юм билээ.

Хоёр удаа шинэ мөрийн авч subtitle-ийн үзэгдэл болгон нь хуваагддаг. Үзэгдэл нь эхний мөрөндөө дугаараа дараагийн мөрөнд хэзээнээс хэдий хүртэл гаргах тэгээд үлдсэн мөрөндөө ямар текст үзүүлэхээ харуулдаг. Жишээ нь иймэрхүү хэлбэртэй байна гэсэн үг:

1
00:00:01,476 --> 00:00:03,915
Subtitles: SION HOME VIDEO
sion_py@yahoo.com

2
00:00:04,175 --> 00:00:06,817
Review and synchronization:
Nightcrawler

3
00:00:30,888 --> 00:00:34,683
TE love you forever

4
00:01:02,085 --> 00:01:05,811
-I do not sing.
-It was good, Henry.

5
00:01:05,911 --> 00:01:08,779
I do not know how you sing.
-Of course not.

1-р алхам.
# subtitle хадгалж байгаа файлаа нээх хэрэгтэй:
sub_file = open("path/to/sub/file")
2-р алхам.
# файлын заагчийг авсан тул файлаа уншаад доторхийг нь хувьсагчдаа хадгалаад авчихъя
subtitle = sub_file.read()
3-р алхам
# одоо режексийн сангаа оруулж ирээд текстийн хэвээ хөрвүүлэх хэрэгтэй.
import re
sub_pattern = re.compile('\n{2}', re.S)
# re.S гэдэг нь шинэ мөр гэдэг \n тэмдэгтийг хүртэл "."-ээр тэмдэглэе гэсэн үг
4-р алхам
# мөрийн төгсгөл гэдэг тэмдэгтийн асуудалд орохгүйн тулд тэрийг хасчихъя
subtitle = subtitle.replace('\r','')
5-р алхам
# режексийн тусламжтайгаар үзэгдлүүдийг хуваагаад авчихъя
sub_list = re.split(sub_pattern, subtitle)
6-р алхам
# бидэнд үзэгдлийн дугаар, эхлэх хугацаа, дуусах хугацаа, ямар текст гаргахыг мэдэх хэрэгтэй, дахиж текстийн хэв хөрвүүлье:
sub_detail_pattern = re.compile('^([0-9]+) \n([0-9]+:[0-9]+:[0-9,]+) --> ([0-9]+:[0-9]+:[0-9,]+) \n(.*)$',re.S)
7-р алхам
# одоо 6 дээр хийсэн хэвээ ашиглан 1-р үзэгдлийн текстийг хэвэнд тааруулъя:
matched_sub = re.match(sub_detail_pattern, sub_list[0])
8-р алхам
# олсон үр дүнгээ мэдэж авах хэрэгтэй, бид нар хаалт ашиглан бүлэглэж авсан тул мэдээллийг авахад ямар ч асуудалгүй. Бүлгийг зүүн талаас нь эхлэн 1-ээс эхэлж дугаарладаг. 0-рт нь таарсан текст өөрөө байрлана.
print "дугаар:", matched_sub.group(1)
print "эхлэх хугацаа:", matched_sub.group(2)
print "дуусах хугацаа:", matched_sub.group(3)
print "текст:", matched_sub.group(4)

ХЭРЭГЛЭЭ.5

Энэ удаад режексийн тусламжтайгаар Python хэл дээр вебсайтнаас линкүүдийг нь шүүж авна.

import urllib2
import re
import sys
# html текстнээс линкийг нь шүүж байна.
def extract_links(page_text):
      return [ hrefs for hrefs in re.findall('href="(.+?)"',page_text) ]

# domain хаягийг нь өгөхөд линкүүдийг нь шүүж гаргана.
def printlinks_of(domain):
      html_fd = urllib2.urlopen(domain)
      html_text = html_fd.read()
      print extract_links(html_text)

if __name__ == "__main__":
      printlinks_of(sys.argv[1])

За тэгээд нөхөд өөрсдөө давталтан дундаа оруулаад subtitle-аа хийнэ биз, зөвхөн режексийн тухай үзүүлэх гэсэн учир бүрэн юм бичсэнгүй. Амжилт хүсье, линукс алхам тутамд чинь режекс хэрэглэнэ шүү!

Ном зарна

2010-03-24T01:22:00.000-07:00

Надад хэрэглэж дууссан ном байгаа юм. Тэгээд зардаг юмуу гэж бодоод. Тэгэхдээ үнэгүй ч өгч болно. Ийм ийм ном байна:
TCP/IP network - Энэ их сайн ном интернетийг анх зохиолцож байсан хүн бичсэн юм билээ, их зузаан.
Kernel project - Энэ номыг хэсэг орчуулж байсан юм. Бас дажгүй практик талыг нь голлосон.
Classical Object Oriented Development - Бас их сайн ном "системийн шинжилгээ" талыг илүү үзүүлсэн.
Java Design Patterns - Их зузаан жава сурч байгаа нөхдүүдэд хэрэгтэй эд.
Би хүний сурах эрмэлзлэлийг мөнгөөр хэмжмээргүй байна, тэгэхээр чадвар сурах эрмэлзлэлийг нь бодолцоноо. Vortex-ийн эхний 5 үеийг давсан хүнд бүх номоо зүгээр өгнө. Энэний линк нь: http://www.overthewire.org/wargames/vortex/. Харин зарвал тус бүрийг нь 15.000-гаар бүгдийг нь зэрэг л зарна. Эсвэл what.cd сайтын урилга авч чадсан хүнд дуртай 1 номыг нь бэлэглэнэ.

The best moment of Naruto manga.

2010-03-05T00:19:00.000-08:00

DNS ойхгүй байна уу?

2010-03-03T19:26:00.000-08:00

DNS буюу Domain Name Resolution-ийн гол үйл ажиллагааг мэддэг боловч яг яаж ажилладгийг мэддэггүй байсан юм, миний мэддэг зүйл бол зүгээр домэйн нэрийг IP хаяг руу буулгадаг л гэж боддог байсан тэгсэн нэлээн гүнзгий эд байна лээ. Тэгээд мэдсэн дээрээ энэ тухай бичихийг зорилоо. Доор бичсэн зүйл бол зөвхөн миний ойлгосон ойлгоц! тийм болохоор буруу байж магадгүй зөв ч байж магадгүй "comment" үлдээгээрэй.

DNS гэдэг нь үндсэндээ өмнө хэлсэн шиг домэйн нэрийг IP хаяг руу хөрвүүлдэг. Харин домэйн нэр нь хүнд цээжлэхэд хялбархан нэг үг ардаа com, org, net, mn, uk, en, cn... гэсэн зориулалтын дагавартай бүгд сайтынхаа утгыг агуулж байдаг. Жишээ нь: www.ehlel.com домэйн 124.158.127.28 ip хаягтай com гэсэн өргөтгөлтэй. Тэгэхээр зүгээр ehlel.com гэдэг рүү орохын тулд ийм тасархай 4-н тоо цээжлэх хэрэггүй болноо гэсэн үг. Зүгээр л DNS серверээс асуух хэрэгтэй.

DNS нь яг утсаар ярихтай ижилхэн. Та над руу залгая гэж бодъё, тэгвэл дэвтрээ гаргаж ирж байгаад л "за нөхөр Тулга чинь ямар дугаартай билээ, аа тийм энд байна 96763961 юм байна" гээд л дугаараа хийгээд залгана, энэ дугаар харах үйлчилгээг л DNS сервер хийж өгдөг. Тэгэхээр нөхөр Ehlel.com рүү залгая дугаар нь хэд билээ? 124.158.127.28 thanks. Шууд ингэж харагдаж болж байгаа бол түүнийг А буюу absolute нэр гэдэг.

Түүнээс гадна домэйн нэрүүд ч бас хочтой байдаг. Манай зарим найз нар намайг Туба гэдэг, тэгэхдээ Туба гэдэг нэр дээр Тулгын л дугаар явж байгаа шүү дээ. Би Google-ийг Gogle гэж дуудах дуртай, ялгаагүй энэ нөгөө хоч нь л байхгүй юу. Үүнийг DNS серверүүд CNAME гэж дууддаг(canonical name). Энэ коммандыг шелл дээрээсээ өгөөд үз дээ:


$dig www.yahoo.com

www.yahoo.com.            59    IN    CNAME    fp.wg1.b.yahoo.com.
fp.wg1.b.yahoo.com.     3124    IN    CNAME    any-fp.wa1.b.yahoo.com.
any-fp.wa1.b.yahoo.com.    7    IN    A        72.30.2.43
any-fp.wa1.b.yahoo.com.    7    IN    A        98.137.149.56

Иймэрхүү хариу ирнэ. Тэгэхээр манай yahoo чинь өөр сонин сонин нэртэй юм байна шд. Энэ лав л араб байхаа :) Арабууд чинь нээх урт нэртэй байдаг шд. Бид нар тэгэхээр yahoo гэдэг хочоор нь холбогдох DNS сервер надад "any-fp.wa1.b.yahoo.com" гэсэн ийм сонин араб нэр өгөхнээ. Утасны дугаар нь 72.30.2.43. Хүүе байз энэ залуу чинь хоёр утас барьдаг юм байна. Нөгөө дугаар нь 98.137.149.56 гэж байна. Аль нэг рүү нь залгана даа. Тэгэхээр би ч бас 2 утас барьдаг алин руу нь ч залгасан тэр утас унтраагүй л бол би аваад л ярина яг л адилхан байгаа биз? Өшөө бүүр адилхан түр хүлээ.

Дээхнэ үед манай гэрийнхэн дундаа 5 оронтой утасны дугаар авч тавьсан гэрийн утастай байлаа. Тэр дугаарын тусламжтайгаар гаднаас хүн залгаад бидний алинтай нь ч ярьж болдог байв. Тэгэхээр нэг утасны дугаар дээр олон хүн байж болно. Үүнтэй адилаар нэг ip хаяг дээр өөр домэйн хаягууд байрлаж болно. Жишээ нь: 124.158.127.28 дугаар луу залгаад Ehlel-тэй яръя гэвэл нэг хүн(Apache server) аваад "Хөөе Ehleeel чамтай яръя гэж байна" гэнэ. Өөрөөр саяны дугаар луу залгаад Citinet-тэй яръя гэвэл бас л адилхан "Хөөе Citi чамтай яръя гэж байна" гээд Сититэй ярилцах болно. Энэхүү хэнтэй яръя гэдэг процесс нь HTTP/1.1-ээс эхлэн ажилладаг болсон гэж уншсан юм байна. Өмнө нь нэг дугаар зөвхөн нэг хүн л байна гэж бодож л дээ. Тэгээд шинэ хувилбар дээрээ өөр хүн рүү залгаж болох юм байна тийм болохоор HTTP протоколынхоо толгой хэсэгт хэнтэй ярихаа бичиж бай гэдэг болсон гэнэ лээ.

Тэгэхээр та DNS-ийг хэрхэн ашиглах талаар ерөнхий ойлголттой болсон байх. Одоо арай гүнзгийрье. Хэн нэгэн рүү залгах болгондоо бүх хүмүүс зөвхөн ганцхан DNS гэдэг супер залуугаас асуугаад байвал залуу хэзээ ч хариулт өгч чадахгүй. denial of service, flooding эд нар тохиолдоод ёстой амжихгүй биз. Тэгэхээр интернетийн ертөнцөд маш олон DNS сервер энэхүү хүнд үүргийг гүйцэтгэж жигд ачаалалтай ажиллаж байдаг. Яаж?
"TEDY" нь урьдчилсан төлбөрт үйлчилгээний хэсэг нь урьдчилсан төлбөрт үйлчилгээгээ л хариуцдаг, дараа төлбөрт нь зөвхөн дараа төлбөртөө хариуцдаг. Үүн шиг интернетэд com гэснийг хариуцсан хэдэн нөхдүүд сууж байдаг(нарийн хэлбэл 13), org гэснийг хариуцсан бас хэд бий. Тэгэхээр та залгах гэж байгаа найзынхаа утасны дугаарыг мэдэхийн тулд эхлээд "Root" гэдэг нөхрөөс асууна, харин Root нь аан та "mn" гэсэн өргөтгөлтэй рүү залгах гэж байгаан байна тэнд сууж байгаа Magicnet-ийн хүмүүсээс асуу гээд явуулна. Тэнд сууж байгаа хүмүүс чинь танд хэрвээ тийм утасны дугаар бүртгэлтэй байвал дугаарыг нь өгөөд байхгүй бол "тийм дугаар алгаа" гэнэ. За ухан ухан ойлгосон зүйлээ бичиж дуусгалаа. Thanks.

Сайхан зүйлээр дутагдаж байна даа,

2010-02-21T20:48:00.000-08:00

Намайг тойроод л энэ тэнд муу, муухай зүйлүүд яваад байгаа юм шиг санагдах боллоо. Зарим хүмүүс амьдралаас сайхныг олж харж байгаа бол аз жаргалтай байна гэх юм. Тэгтэл нэг л бишээ манай монголчуудыг маань сайн сайхан байхгүй гэдэгт итгүүлэх гээд "хар хүч"-нийхэн юм хийгээд байна. Google хайлтын систем дээр happy гэсэн хайлт өгөөд үзээрэй хамгийн эхэлж "happy tree friends" гэнэ?, солиотой юм. Тэгээд "сайхан" гэсэн хайлт хийхэд шалдан хүүхнүүд л гараад ирнэ. Ийм байхад миний аз жаргал, сайн сайхны тухай төсөөлөл лавдаг л бага багаар өөрчлөгдсөөр байгаа байх. Бас news.gogo.mn сайт руу би зөндөө орж мэдээ уншдаг. Гэтэл мэдээнүүд нь бүүр л авах юмгүй болоод энд тэндхийн хов жив, онцгой байдал зарласан, юу юу юу... дандаа муу муухай мэдээ цацна, телевизүүд бол үүний хамгийн том жишээ! машин мөргөлдөж байхад "шөнийн толийн" хөтлөгч хөөрцөглөж гүйж очоод ярих аргагүй хүнээс үг авах гээд яааж галзуурч байгаа юм бэээ.

Gogo сайтын мэдээнүүд:

Ботго нь эхийнхээ ноосыг зулгаан идэж байна
24 минутын өмнө
Сейко Лида: Танай барилгууд маш муу
30 минутын өмнө
МАХН-ын ерөнхий нарийн бичгийн дарга У.Хүрэлсүх АНУ-д байгаа намын даргатайгаа шинэлэхээр морджээ
32 минутын өмнө
Бүгд найрамдахчууд шинэ нэр дэвшигчээ сонгожээ
39 минутын өмнө
Хогийн цэгээс монгол эрчүүдийн хийморь сэргэдэг болжээ
41 минутын өмнө

Би ийм завхарсан дандаа муу муухайгаа ярилцсан юм уншмааргүй байна шдээ, тэр хөтлөгч нийтлэгч нар нь хүний анхаарлыг л татаж байвал болоо гэж боддог. Оронд нь яагаад сайн сайхан зүйлээ гаргаж болдоггүй юм? Сда.

Линуксын үнэгүй сургалт

2010-02-10T02:18:00.000-08:00

За манайхан шиг үнэгүй юманд дуртай улсууд бүгдээрээ л суух биз, би л лав аль уже бүртгүүлчихсэн. Мэдээгүй нэгэн байж магадгүй. LinuxFoundation сайтаас энэ гуравдугаар сараас эхлэн үнэгүй сургалт явуулна гэж байна, харин багш нарын хувьд ямар нэгэн доктор профессор эсвэл лектор сургалт явуулахгүй. Харин Линуксын гол гол хөгжүүлэгчид энэ хичээлийг заах юм байна. За бүгдээрээ суралцацгаая!
http://training.linuxfoundation.org/lp/sign-up-for-the-free-linux-training-webinar-series , ийшээ ороод бүртгүүлээрэй

Залхуу программист

2010-02-01T20:05:00.001-08:00

Энэ өдрийн мэнд хүргэе. Миний бодлоор хүний амжилтыг янз янзын зүйлүүд хойш нь урагш нь татаж байдаг. Барилгачин хүн бол эрч хүчтэй байж гэмээ нь ажил нь урагшилна, харин эмч хүнийх бол ухаантай мэдлэгтэй хянамгай, цагдаа нарын хувьд бол гярхай ажигч байх гэх мэтчилэн тэднийг өөрсдийнх нь ямар нэгэн сайн тал нь илүү давамгайлж амжилт руу нь хөтөлж байдаг. Сайхан шүү, нэг мэргэжлээрээ он удаан жил ажилласныхаа дараа өөрөө ч мэдэлгүй дээрх шинж чанаруудын аль нэг нь илүү өнгө орж чамайг гэрэлтүүлэн гийгүүлэх болно.

Гэтэл программистын хувьд арай эсрэгээрээ байдаг бололтой. Ялангуяа залхуу программистууд. Яагаад гэвэл зөвхөн залхуу программистууд өөрсдийнх нь ажлыг хялбарчлах хэрэгслийг зохиож чадна (Учир нь зөвхөн тэд л хэрхэн залхуурахаа мэддэг хаха). Нэг бичсэн кодоо дахин бичихийг хүсдэггүй өөрөөр хэлбэл давхардуулах дургүй. Жавагийн өөрийнх нь стандарт API нь янзын бичигдсэн байдаг шүү. Сонирхоод үзээрэй эрэмбэлдэг функц нь sort(start,end,array) бол энгийн эрэмбэлэх нь sort(array), гэвч үнэндээ sort(array)=sort(0,array.length-1,array) байдаг, бас л нэг төрлийн залхуурал шүү хэхэ. Тийм болохоор ийм аргаар бичигдсэн програм хангамж нь засвар үйлчилгээ, чанар, уян хатан байдал энэ тэрд бол онц дүн авдаг.

Дээрх шинж чанарууд нь яагаад залхуу программист сайн байдаг вэ гэдгийг харуулж байна. Гэвч зоос хоёр талтай гэдэг шиг дан ганц залхуурал хэзээ ч залууг сайн программист болгохгүй, ялангуяа хичээлээ хийдэггүй нөхдүүдийг шүү дээ. Сайн бас залхуу программист байхын тулд нэг зүйлийг сайн ойлгох хэрэгтэй "Залхуу программист нь: Зөвхөн ажлыг нь маш хялбархан болгож чадах зүйлийг сурч байхдаа хамгийн идэвхтэй ажилчнаас илүү идэвх, чармайлттай байх хэрэгтэй". Ингэж гэмээ нь л залхуу нөхөр залхуу чигээрээ үлдэх болно. Тэгэхгүй бол залхуурч чадахаа больчихно шүү дээ? :)

Richard Stallman ярилцлага

2010-01-10T03:27:00.000-08:00

Нэгдүгээр хэсэг

Хоёрдугаар хэсэг

Америк vs Хятад

2009-12-17T07:59:00.000-08:00

Америк багш Синдереллагийн тухай үлгэрийг зааж байна

Хонх дуугарлаа, оюутнууд гүйлдсээр өрөөнд орж ирэв.

Энэ ангид Синдереллагийн үлгэрийн тухай ярилцах болно. Багш нь нэг оюутныг самбарын өмнө гараад үлгэрийн тухай дүгнэснээ хэл гэв. Оюутан гялс самбарын урд гарч ирэхэд багш түүнд талархаж асуултуудаа тавьж эхэллээ.

Багш: Үлгэрийн аль дүр нь чамд таалагдав бас аль нь таалагдсангүй вэ? Яагаад?

Оюутан: Надад Синдерелла, ханхүү 2 таалагдлаа. Синдереллагийн хойд эх, эгч нар нь харин таалагдсангүй. Синдерелла сайхан сэтгэлтэй, бас хайр булаам хөөрхөн. Түүний хойд эх, эгч нар нь түүнд атаархдаг.

Багш: Хэрвээ шөнө дунд Синдерелла гэртээ хулуун сүйх тэргээрээ амжиж ирээгүй бол юу болох байсан бэ?

Оюутан: Буцаж үйлчлэгчийн муу хувцсаа өмсөх байсаан. Аймшигтай юм болно.

Багш: Тийм болохоор чи юманд яг таг хандаж байх хэрэгтэй, тэгэхгүй бол өөрийгөө л асуудалд унагана. Мөн өөрийгөө үргэлж цэвэрхэн, эвтэйхэн авч явах хэрэгтэй, байнга шалгаж байх хэрэгтэй. Эсвэл найз нөхөд чинь чамаас айх болно. Охидоо та нар бол бүр илүү анхааралтай байх хэрэгтэй. Та нар том болоод болзоонд явах үедээ өөртөө анхааралгүй, гоёогүй байх үед чинь найз хөвгүүн чинь хараад ухаан алдаж магадгүй.(Анги инээв)

Багш: За дараагийн асуулт. Хэрвээ чи Синдереллагийн хойд эх байсан бол түүнийг үдэшлэгт явахыг нь хориглох уу? Үнэнээсээ хариулаарай.

(Хэсэг хугацааны дараа нэг оюутан гараа өргөөд): Тийм, хэрвээ би Синдереллагийн хойд эх байсан бол түүнийг үдэшлэгт явуулахгүй.

Багш: Яагаад?

Оюутан: Учир нь би өөрийнхөө охидуудыг л илүү хайрлаж, тэднийг гүнж болгохыг хүснэ.

Багш: Аанхан. Хойд эх нар чөтгөр шиг дүрээр гарчээ, гэхдээ тэр бусдад хангалттай анхаарал тавьдаггүй боловч өөрийнхөө хүүхдүүдийг маш их хайрладаг. Ойлгосон уу? Хойд эх бол чөтгөр биш, бусдыг өөрийнхөө хүүхэд шиг хайрлаж чадахгүйд л байна.

Багш: Дараагийн асуулт. Синдереллагийн хойд эх түүнийг үдэшлэгт явуулалгүй бүр өрөөнд нь түгжиж орхисон. Харин яаж Синдерелла үдэшлэг рүү явж, тэнд хамгийн үзэсгэлэнтэй нь болж чадсан бэ?

Оюутан: Шидэт эмэг эх нь гарч ирээд Синдереллад тусалж түүнд гайхамшигтай хувцас өгч, хулууг сүйх тэрэг болгож, хулгана нохойг нь туслах болгон хувиргасан

Багш: Зөв байна. Хэрвээ Шидэт эмэг эх нь гарч ирээгүй бол үдэшлэгт очиж чадахгүй байх байсан уу?

Оюутан: Яг тийм.

Багш: Хэрвээ нохой, хулганууд түүнд туслахыг хүсээгүй бол Синдерелла амжиж гэртээ ирэх байсан уу?

Оюутан: Үгүй, хэрвээ тэгсэн бол ханхүүг амжилттай айлгах байсан(анги инээлдэв)

Багш: Синдерелла өөрийн шидэт эмэг эхийнхээ тусламжийг авлаа, гэсэн ч эмэг эхийн тусламж хангалтгүй байжээ. Тиймээс хүүхдүүдээ та нар хаана ч байлаа гэсэн бүгдэнд нь найз хэрэгтэй. Бидний найз нар шидтэн биш байлаа ч бид тэдэнд хэрэгтэй. Би та нарыг маш олон найзтай гэж бодож байна.

Багш: Энэ бодомжийг авч үзье. Синдереллаг түүний хойд эх үдэшлэгт явахыг зөвшөөрөөгүй учраас яваагүй бол ханхүүгийн сүйт бүсгүй болж чадах байсан уу?

Оюутан: Үгүй, энэ тохиолдолд Синдерелла үдэшлэгт очихгүй. Тийм болохоор ханхүү түүнтэй уулзаж чадахгүй бас мэдэх ч үгүй, тэгээд нэг нэгнийгээ хайрлаж чадахгүй.

Багш: Сайн байна. Хэрвээ Синдерелла өөрөө үдэшлэгт яваагүй бөгөөд хойд эх нь түүнийг хориогүй бүр дэмжсэн байлаа ч энэ нь байдлыг өөрчлөхгүй юм. Тэгэхээр хэн түүнийг үдэшлэгт явуулахыг шийдсэн бэ?

Оюутан: Өөрөө

Багш: Тийм болохоор хүүхдүүдээ, Синдереллад өөрийг нь хайрлах ээж байгаагүй, мөн хойд эх нь түүнийг хайрладаггүй байлаа ч тэр өөрийгөө хайрласан байна. Хэрвээ чамд хэн ч боломж олгохгүй байгаа бол өөртөө тэрхүү боломжийг олж нээж өгөх хэрэгтэй. Хэрвээ чи үнэхээр өөрийгөө хайрладаг бол чамд юу хэрэгтэй байгаад олох болно. Тэгэхээр хэн ч Синдереллаг үдэшлэгт оролцохоос нь зогсоож чадаагүй, бас гүнж болохыг нь хориглож чадаагүй тийм үү?

Оюутан: Тийм!!

Багш: Сүүлчийн асуулт. Үлгэрт юу нь логикийн хувьд алдаатай байсан бэ?

(Нэлээн хугацаа өнгөрсний дараа)Оюутан: Шөнө дунд өнгөрөөд бүх зүйл буцаж байсан хэвэндээ хувирч байхад Синдереллагийн шилэн гутал л тэгээгүй.

Багш: Wow, та нар маш ухаалаг байна! Агуу зохиолч хүртэл алдаа гаргадаг юм байна. Тийм болохоор алдаа гаргана гэдгээс айх хэрэггүй. Та нарын хэн нэг нь ирээдүйд зохиолч болбол үүнээс илүү үлгэр бичнэ гэдэгт би итгэлтэй байна.

Хятад багш Синдереллагийн үлгэрийг зааж байна.

Хонх дуугарлаа оюутнууд, багш нар өрөөнд алхсаар орж ирэв

Багш: Сайн байцгаана уу?

Оюутан: Сааааййййн. Тааааа сааааййййн бааааййййнаа ууууууу?(дуудлагаар нь сунгав)

Багш: Өнөөдөр бид Синдереллагийн үлгэрийн тухай ярилцах болно. Бүгдээрээ үргэлжлүүлж уншсан уу?

Оюутан: Үргэлжлүүлнээ? Хэн энэ үлгэрийг мэддэггүй юм.

Багш: Синдереллагийн үлгэрийг Гримм Бродерс бичсэн үү? эсвэл Ханс Андерсен уу? Зохиолч нь хэн бэ? Зохиолч нь хэзээ төрсөн бэ? Зохиолчийн амьдралд ямар ямар чухал зүйлүүд болсон бэ?

Оюутан: ...(шивнэлдэж байна) Энэ бүгдээрээ л номонд байх ёстой доо. Чи энийг уншсан уу?

Багш: Үлгэрийн үндсэн санаа нь юу байсан бэ?

Оюутан: Энэ яг шалгалтанд орж ирнэ.

Багш: За тэгвэл хэдүүлээ эхэлцгээе. Хэн үлгэрийг үйл явдлаар нь хувааж чадах вэ? Яагаад тэгж хувааснаа тайлбарлаад өгөхгүй юу?

Оюутан: Эхлэл тэгээд төгсгөл, дунд нь өрнөл тэгээд болж байгаа байхаа

Багш: Хуваасан хэсгүүд нь маш хурц үйл явдал, үгээр бүтсэн байгаа. Бүгд гэрийн даалгаварт үлгэрийг 5 удаа хуулж бич. Тэгээд цээжээр уншиж өгөөрэй. Дараагийн хичээл дээр шалгана.

Оюутан: Дахиад л цээжлэх юмуу!?

Багш: Бүгдийг нь бишээ хуваасан хэсгээсээ

Оюутан: Бусад хичээлүүд ч гэсэн цээжлэх даалгавар өгсөн...

Багш: За текстэд шинжилгээ хийе, бүгдээрээ анхааралтай байгаарай. Хэн эхний параграфийг унших уу? Бусад нь анхааралтай байж байгаад дүгнэлт хийн параграфт сэдэв бодож байгаарай.

Оюутан: (Уншиж байна)

Багш: Энд бүгдээрээ энэ өгүүлбэр дээр анхаарлаа хандуулаарай. Энэ шууд зүйрлэл үү эсвэл тойруулсан зүйрлэл үү? Яагаад зохиогч үүнийг хэрэглэв?

Оюутан: (N тооны оюутнууд унтаж эхэллээ)

Багш: Бүгдээрээ энэ үгийг ажиглаарай. Хэрвээ бид нар энийг өөр үгээр соливол өмнөх шигээ утга гаргаж чадах уу?

Оюутан: (Өшөө хэдэн оюутнууд унтаж эхлэв)

Багш: Бүгдээрээ анхааралтай. Хэрвээ би энэ хэлцийн байрлалыг үүгээр соливол зүгээр үү? Яагаад болно эсвэл болохгүй гэж?

Оюутан: Би та биш ш дээ, би яаж анзаарах юм бэ? (Өшөө хэд нь унтаж эхлэв)

Багш: Яагаад та нар унтаад байгаан? Та нар мэдэх хэрэгтэй, хэрвээ хичээлдээ анхааралтай байхгүй бол та нар сайн дүн авахгүй. Хэрвээ сайн дүн авахгүй бол их сургуульд орохгүй. ...Та нар амьдралын хуулийг сайн ойлгох хэрэгтэй !!!

http://www.chinasmack.com/stories/teaching-cinderella-fairytale-china-vs-america-differences/, ёоо хятад нь яг монгол. translated by Melug.

Бүтэн веб шинэчилсэн нь

2009-12-16T02:41:00.000-08:00

За би зуныхаа амралтаар нэг газар ажиллаж байснаа бичээгүй байх. Тэнд ажиллаж байхад нэг ийм явдал тохиолдсон юм. Нэг өдөр манай ах над дээр ирвээ, төрийн байгууллагад IT-ийн офицер хийдэг. Тэгээд надаас манай энэ веб нэг л бишээ чи яг ийм болгоод өг гээд фотошоп дээр хийсэн зураг өгдөг, би ч яахав дөнгөж php сурч байсан хийгээд үзэхэд гэмгүй гэж бодов. Гэхдээ javascript, html, css-д хичнээн дургүй байсныг яана. Тэгээд л ахад хэд хоногоос ОК болчихно гэж хэлээд ажилдаа орлоо. Тэгсэн аймшигтай CMS, javascript framework миний санаж байгаагаар Zapotec билүү дээ тийм нэртэй байсын. Сайт руу нь оронгуут л өөдөөс нэг л их ажакс юун дээр л дарна ажакс. Өөрийгөө хийж чадахгүй байх гэж зөндөө айж байсан шүү, гэхдээ чадсаан, харин яаж? кк. Эхний 1 хоног өнгөрлөө, ажил дээрээ хонож өнжөөд л жаваскриптийг нь ойлгох гэж үзлээ, CMS-ийг нь ч судлах гэж оролдлоо чадсангүй. Урд ганцхан index.php хамаг ажлыг нь хийгээд байдаг ард сайтан дээр бол 11 директорт хуваагдсан нүсэр эд байдаг. Бас дахиад нэг хоног өнгөрлөө хийж чадсангүй аргаа бараад л сууж байлаа. Тэгсэн толгойнд гэрэл асдаг юм байна. "index.html бичээд бүх жаваскрипт линкүүд, зарим html-ийн id-нуудыг нь холбоод тавьчихвал ажиллана" гэж. Тэгээд л Aptana гэдэг IDE-гээ гаргаж ирээд л сервертэй нь ftp-ээр холбож байгаад index.html-ээ хийгээд тавьчихав. Ажиллаж байнаа, сайхан байна. Тэгээд ахад болчихлоо гээд өгсөн. Тухайн үед css, javascript,html-дээ тааруухан байсан болохоор фотошоп дээрх шиг болж чадаагүй л дээ. Тэгээд миний хийсэн юмыг удахгүй устгасан гэсэн(ганцхан html kk). Гэхдээ л бүрэн динамик, нүсэр вебийг ганцхан index.html бүрэн шинэчилж чаддаг юм байна лээ шүү.

gogo

2009-11-08T21:51:00.000-08:00

Нэлээн дээхнэ үед би гөгө-ийн шэйрээс баахан юм татдаг байхдаа нэг скрипт бичиж байсан юм. Одоо тэрийгээ шэйрлэе. Юуны өмнө эхлээд гөгө-ийн url өгөхөд түүнээс линкийг нь гаргаж авах хэрэгтэй. Энэ скриптийг guyo.sh гэдэг файлд хийгээд хадгалаарай. chmod 711 guyo.sh гэхээ мартваа.
#!/bin/bash
#use at your own risk
function print_usage() {
echo "guyo.sh {number of ports} {url}"
}
if [ $# -ne 2 ]; then
print_usage
exit 1
fi
if [ "`which axel`" != '' ]; then
echo "downloading from gogo ${2}"
axel -an ${1} `curl ${2} | grep "/main/download.aspx" | sed -re 's/^.*(\/main\/download\.aspx.*)\\.*$/share.gogo.mn\1/g'`
exit 0
fi
wget ${2}
Ингээд линукс дээр чинь axel суусан бол акселаар байхгүй бол wget-ээр татна. Одоо харин олон линк өгөхөд олноор нь татъя. Үүний тулд юниксийн гол санаа болох жижиг жижиг скриптүүдийг нийлүүлснээр зорилгоо гүйцээх санааг авъя.Тийм болохоор өмнөх guyo.sh-ийг ашиглана.
#!/bin/bash
if [ $# -eq 0 ]; then
echo "please specify at least one url"
exit 1
fi
for url in $@; do
guyo.sh 8 "$url"
done
Энэ скриптээ multi_guyo.sh гээд хадгалчих. Тэгээд ажиллуулахдаа араас нь url-уудыг нь залгаад бичихэд ажиллана. Терминал дээр "- кавычканы завсар линкээ хийгээрэй. Ингээд олон файл татахад хялбар боллоо.
Хэрвээ олон линкнүүдийг татаж дуусахыг нь хүлээх ядаргаатай байгаа бол:
sudo multi_guyo.sh ${urls} && poweroff
гэхэд болно байх.

Youtube-ээс видео хурдан татъяаа(Linux)

2009-11-04T22:13:00.000-08:00

Энэ видео сайтаас маш хурдан бичлэг татах 2 программ байнаа.
youtube-dl
axel энэ хоёр программыг линукс дээрээ суулгах хэрэгтэй.
Суулгасныхаа дараа
yuyo.sh шелл скриптэд дараах текстийг хуулж өгнө. Тэгээд терминал дээрээ chmod 711 yuyo.sh
axel -an 8 "`youtube-dl --get-url "$1" `"
ингээд л видеог хурдан татдаг скрипт бэлэн боллоо.
Ажиллуулахын тулд: yuyo.sh "youtube_url"

OOP бол сайжруулсан Copy/Paste

2009-09-08T23:11:00.000-07:00

Ийм сонирхолтой дүгнэлтэнд хүрлээ, тэгэхээр яагаад ийм дүгнэлт хийснээ тайлбарлая. Объект хандалтат програмчлалын үндсэн ойлголт болох удамшлын тусламжтайгаар үүсгэгдсэн классуудын диаграмм нь уруугаа харсан мод хэлбэртэйгээр үүсгэгддэг. Модны аль нэг зангилаан дээр өөрчлөлт орвол түүнээс доошхи мөчирнүүд бүгдээрээ тэрхүү өөрчлөлтийг авдаг. Хэрвээ тэр өөрчлөлтийг авахыг хүсэхгүй бол override хийдэг. Нөгөө талаас удамшил ашиглавал ямар нэгэн ижил зорилготой хувьсагч эсвэл функцийн давхцал маш бага гарна. Ингэснээр хамгийн оновчтойгоор өөр өөр хэсгүүдээс copy хийж авсан ашигтай класс үүсэх юм.

Programming IQ test: Round 1, 2

2009-08-29T04:26:00.000-07:00

Фүү сая infoworld.com сайтнаас тест өгсөн чинь 20-иос дөнгөж 9 авлаа даа. Зарим үгийг нь орчуулж чадахгүй юм гэхдээ л оролдоод үзлээ. Харин хоёрдугаар раундад 12 авлаа. Хэр программист болохоо сонирхоорой!
http://www.infoworld.com/d/developer-world/programming-iq-test-round-1-166

3G demonstration

2009-08-22T19:09:00.001-07:00

Хонхыг жингэнүүлмээр байвал зүгээр л жингэнүүлэх хэрэгтэй

2009-08-21T06:31:00.001-07:00

Он гарснаас хойш програмчлалын нэгэн хэсгийн их нухацтайгаар бодох болсон юм. Энэ нь ямар нэгэн зүйл програмчилж байхад ямар нэгэн тохиолдолд хэзээ ч ажиллахгүй гэдгийг нь мэдсээр байж түүнийг заавал шалгах хэрэгтэй болдог(if,switch бичих хэрэгтэй). Үүнийг зохицуулахын тулд runtime явцдаа өөрийнхөө кодыг RAM-н дээр өөрчилдөг зарим жижигхэн кодуудыг ажиглаж үзэв. Энэ тухайгаа GURU багшдаа хэлэхэд "Наадах чинь боломжтой, гэхдээ үүнийг сонирхвол чи хэзээ ч амжилтанд хүрэхгүй" гэж байсан юм. Намайг буруу ойлгосон байж болох ч би өөрийнхөө хариултыг долоо хоногийн өмнө л оллоо. Сонирхуулъя:
За мессенжерийн нэг программ бичиж байлаа гэж бодъё. Тэгсэн хэн нэг нь мессенжерт орж ирээд buzz хийх үед нь 2 төрлийн notification тохиргооноос хамаарч хийдэг байг.
1. Дуут дохио өгөх
2. Панел дээр жижигхэн мессеж болгож харуулах, нөхцөл ийм байна.
За би хариултаа олоогүй байсан бол яаж шийдэх байснаа харуулъя:

void onBuzz() {
   switch(settings.buzzType) {
      case makeSound: {
         Device.makeSound();
         break;
      }
      case showMessage: {
         Panel.showMessage();
         break;
      }
      default: {
         throw new SomeException();
      }
   }
}
Аа харин хариултаа олсныхоо дараа:
abstract class Buzzer {
   abstract void buzz();
}
class SoundBuzzer extends Buzzer {
   void buzz() {
      Device.makeSound();
   }
}
class MessageBuzzer extends Buzzer {
   void buzz() {
      Panel.showMessage();
   }
}
тэгээд программ эхлэх үед нь:
Buzzer buzzMaster=new SoundBuzzer();
buzz хийх үед ажиллах функц маань ийм болж хувирна.
void onBuzz() {
   buzzMaster.buzz();
}

За ингээд бичиглэл хэмнээгүй ч ажиллах процессийн хувьд нэг switch-г авч хаяад шууд элдэв нэмэлтгүйгээр ажиллуулдаг болгочихлоо. Гоё биш гэж үү?,
Тэгвэл одоо яаж Settings-ээ сольж MessageBuzz болгох уу?
it's easy:

buzzMaster=new MessageBuzzer();

Droid

2009-07-27T03:16:00.001-07:00

Жаваскриптийн гүйцэтгэх үүрэг

2009-07-25T21:29:00.000-07:00

Жаваскрипт одоо бол нэгэнт жижигхэн браузер дотор ажилладаг хэл гэж хэлэгдэхээ больжээ. Гүүгл корпораци энэ хэлийг маань улам хүчтэй болгохоор шаргуу ажиллаж байна. Саяхан мэдээ мэдээллийг ухаад сууж байхад энэ хэл дээр маань 3D объектуудыг импортолж оруулж ирээд анимэйшн хийх жишээтэй. Бас цаашлаад XML дээр бичигддэг SVG зурагтай нягт хамтарч ажилласнаар галзуу галзуу анимэйшн хийж байна. Интернетэд зориулагдсан netbook-үүдийн ихэнх программууд javascript-ийн тусламжтайгаар жинхэнэ "stunning" эффекттэй болж байна.
Ирэх жил гүүгл корпорацийн нийтэд дэлгэх гэж байгаа нээлттэй эхийн Chrome үйлдлийн систем нь браузерт суурилж интернет рүү түлхүү чиглэсэн, линуксын /*Энэ чинь л линукс байхгүй юу :), Google ч линуксын цөмийг их хэрэглэж байна даа*/ цөмтэй болно. Тэгэхээр тэрний аппликэйшн нь жаваскрипттэй нягт холбоотой л байж таараа.
За одоо яагаад жаваскриптийг сурах хэрэгтэй болж байгаа хэд хэдэн давуу талуудыг дурдах гээд хичээе.

HTML-ийг амь оруулдаг. (өөрөөр хэлбэл html элементүүдийг удирдаж интерактив орчныг бүрдүүлдэг)
Зурган орчинтой ажиллах чадвартай болсон. (svg)
Анимэйшн хийх боломжтой. (Анимэйшнийг янз бүрийн сан/*jQuery, Dojo г.м*/ эсвэл гараа бичих боломжтой)
Сервер лүү хүсэлт илгээж ирсэн мэдээллийг боловсруулах боломжтой. (Бүр сүлжээгээр объект дамжуулдаг гэж байгаа)

За миний толгойд бууж байгаа давуу талууд гэвэл энэ хэд байх шиг байна. Шинэ үе маань Cloud Computing гээч зүйлийг ихээр сонирхох болж экспертүүд аль хэдийн түүнд аппликэйшнээ бичээд эхэлчихжээ. Энэ computing-ийн нэг төрөл болох SaaS /*Software as a Service*/-ийг хэрэгжүүлэхэд жаваскриптийн гүйцэтгэх үүрэг маш их болох юм.
SaaS:
This type of cloud computing delivers a single application through the browser to thousands of customers using a multitenant architecture. On the customer side, it means no upfront investment in servers or software licensing; on the provider side, with just one app to maintain, costs are low compared to conventional hosting (http://www.infoworld.com/d/cloud-computing/what-cloud-computing-really-means-031 хаяг дээрээс авав)
За одоо яагаад Google корпораци adobe-ийн төрлийн бүтээгдэхүүнд тулгуурлаж биш javascript дээр тулгуурлаад байна вэ гэхлээр /*Уучлаарай зөвхөн миний бодол шүү*/ хэрвээ өөр third-party программ хангамжийг энэ том ирээдүйд хэрвээ дэмжих юм бол суурь технологи нь adobe-ийнх болж бүх зүйлийг ганцхан корпорацийн нуруун дээр аваачаад хаячихна. Adobe ч гэсэн энэ талаар судалгаа хийж клиент компьютерууд дээр тусгай орчин үүсгээд веб аппликэйшнийг десктоп болгох runtime environment гаргасныг зарим хүмүүс мэдэх байх Adobe_AIR гээд ajax, html эд нар дээр бичигддэг, мөн зарим нэмэлтийг бий болгож клиентийн файлын сан гэх мэт зүйл рүү хандах боломжоор хангасан байдаг.
Дээрээс нь нэмж хэлэхэд Google корпорацийн гаргасан Chrome браузерийн хэтдээ гаргах хувилбарууд нь компьютерийн суурь луу хандаж тэндээсээ дэмжлэг авах арга замыг эрэлхийлж байна. Өөрөөр хэлбэл браузер дотор ажиллаж байгаа ямар нэгэн видео тоглоом зэрэг нь таны GeForce-оос дэмжлэг авч заримдаа DirectX шаардчихаж магадгүй шүү/*Зүгээр л Joke :)*/ Энэ тал дээр мэдээж бусад зарим газрууд судалгаагаа юу гэж хийлгүй хаячихав. Би зарим нэг эртнээс судалгаа хийж байсан программ хангамжуудыг харж үзлээ. EyeOS гэж браузер дотор байдаг үйлдлийн систем байдаг юм байна. Ажиллагаа нь бол дажгүйэ сонирхож байгаа бол google-дээд үзээрэй линкийг нь мартчихаж. Бас google-н зарим нэгэн үйлчилгээнүүд болох вебд суурилсан документтэй ажилладаг үйлчилгээ, календар, видео гээд л би десктоп аппликэйшнээс илүү болно шүү гэсэн шиг л хэхэ.
Эцэст нь: Жаваскриптийн тухай бичиж байгаад хадуураад google рүү ороод явчихлаа, уучлаарай. Гэхдээ л энэ бол ирээдүй юм шиг санагдаж байна. Миний ажиллуулж байгаа процесс миний компьютер дээр ажиллахгүй өөр нэг өндөр хүчин чадалтай серверийн нөөцийг идэж, ашиглаж байгаа документууд, файлууд маань ямар нэгэн Cloud серверийн хард дискэн дээр байрлах болно. Тэр үед миний компьютерийн үүрэг болж зүгээр л Display-ийн үүргийг гүйцэтгэх байхдаа. Энэ линк дээр веб vs десктоп тухай их гоё бичсэн байна.

Unified Communication

2009-07-09T21:08:00.000-07:00

Манай улсад Мобиком, Юнител эд нар гээд л манайд гар утасны шугамаар үйл ажиллагаа явуулдаг компаниуд нэлээн хэд байдаг. Сүүлд ажиглаж байхад тэдгээрт нэгэн зүйл хүч түрэн орж байгаа нь интернет юм. Магадгүй та өнөөдөр мессеж бичиж байгаа бол удахгүй мобайл мессенжер нь илүү хямдхан илүү хүмүүстэй холбоо барихад хялбар юм байна хэмээн ойлгож магадгүй. Энэ нь ч үнэн юм мессенжерт байхад зарим нэг хүмүүс ихэвчлэн I'm mobile гэх мэт статустай, өдөрт үсрээд л 200 нэгж унаж байна гэдэг. Эндээс юу асуугдах гээд байна вэ гэвэл гар утас хэрэглүүлж байгаа компаниуд маань интернетэд шахагдах бол уу? сонин ч юмуу инээдтэй сонсогдож байж магадгүй гэхдээ үргэлжлүүлээд уншаарай. Мэдээлэл орж ирж байгаа дамжуулж сувгууд маань юугаар орж ирж байна вэ?
1. Сонин
2. Телевиз
3. Интернет
4. Гэрийн утас
5. Гар утасны үйлчилгээ
6. Захидал шуудан ... гээд хөврөх байлгүй.
Сүүлийн үед веб сайтууд болон сонингуудын хооронд чи миний мэдээллийг хулгайллаа би чинийхийг хулгайлсан энэ тэр хэрүүл гарсаар л байна. Бас зарим сонингууд өөрсдийн веб сайттай болж өгүүллэг эд нараа электроноор хүргэхийг сонирхож байна.
Телевизийн хувьд мэдээлэл нь антеннаар биш UTP кабелиар монгол доторх өндөр хурдны интернетээр гэр лүү чинь дижитал хэлбэрээр орж ирдэг бол ямар байна. Галзуу биз!
Гэрийн утасны хувьд утас чинь цахилгаан холбоо компаний дотоод IP хаягтай VoIP технологийг дэмждэг, видео дүрс дамжуулдаг айн хайнга. Тэгэхлээр гадаад руу хүртэл жирийн интернетийн төлбөрөөр ярьдаг болно. Бас бусад ISP-нуудаас интернет авч байгаа айл руу хүртэл маш бага зардлаар ярьж чадна.
Гар утасны хувьд 3G гээд өөрсдийгөө их хурдтай интернетэд холбогдоод байна гээд рекламдаад байдаг. Тэгвэл заавал тэдний ярианы минутын төлбөрийг төлж байснаас Yahoo Messenger-ийн ярьдагтай төстэй программ суулгаад л яриад эхлэвэл лав даг гар утасны компаниуд дампуурах биз.
Захидал шууданг жижигхэн утаснаас мессеж бичиж байгаа юм шиг дараад л yahoo, hotmail эд нар луу биччихдэг. Дараа нь утас нь дуугараад л мессеж ирлээ, энэ IP-гаас хүн залгаж байна гэвэл амьдрал сайхан л байна. Одоо харин монголд маань IPv6 эсвэл бүх эдгээр мэдээлэл дамжуулах сувгуудийг монгол доторх дотоод IP хаяг бас өндөр хурдны сүлжээгээр хангаад өгвөл эдгээр бүх зүйлүүд маань нийлээд л сарын интернетийн төлбөр болох 20.000₮ болох боломжтой юм.

Морин хуур

2009-06-27T03:24:00.000-07:00

Линукс дээр сүлжээгээ тохируулах

2009-06-17T00:11:00.000-07:00

Саяхан би сүлжээгээ статикаар тохируулах гээд харин болж өгдөггүй. Нэтээс баахан юм хайж тохирууллаа. Тэгээд над шиг асуудал хүмүүст гарч магадгүй гэж бодоод орууллаа.
ifconfig командаар сүлжээг тохируулж болно. Тэгэхдээ ifconfig {interface} address netmask {mask}, гэж бичээд энтер дарна. Судо командаар эхлүүлэхээ мартав аа. interface гэдэг нь сүлжээний картны нэр(eth0 ч юмуу) харин address нь компьютерийн чинь хаяг, mask нь сүлжээний маск хаяг болно. Одоо компьютерийнхээ хаяг, маскийг тохируулчихлаа. Gateway үлдсэн байна. Энийг хийхдээ route add default gw {address} {interface}. Ингээд л статик хаягтай болчихлоо. Аа тийм хэрвээ динамикаар хаягаа авдаг бол dhclient, харин ситинетийн хэрэглэгч бол pppoeconf гэсэн коммандуудыг ашиглана. pppoeconf-ийг ашиглахын тулд эхлээд pppd гэсэн процесс ажиллаж байгаа эсэхийг нь үзээд байгаа бол kill хийх хэрэгтэй. Тэгэхгүй бол давхардаад орохгүй байсан.

Шууд бус хандалт(Indirection)

2009-06-07T23:44:00.000-07:00

Миний мэдэхээр шууд бус хандалтын арга бол их ашигтай аргачлалын нэг. Өгөгдлийг өөр өөр өнцгөөс хараад түүн рүү хандах өөр өөр аргыг нээж өгдөг гайхалтай зүйл. Жишээ нь массивт a=[7,3,5,2,88] гэсэн өгөгдөл байхад а массив дээр өөрчлөлт хийхгүйгээр санах ойн void заагчдын массив үүсгээд түүнийгээ эрэмбэлж болно(b=[&a[4], &a[2], &a[3], &a[1], &a[5]]). Бас бүх төрлийн өгөгдлийн сангууд өгөгдлөө индекслэнэ гэж шинээр шууд бус хандалтанд зориулсан файл үүсгэдгийг гадарлана байх. Тэгээд миний хэлэх гэсэн зүйл бол хүмүүс өөрийнхөө блогт бичлэг нэмж байгаа бол иймэрхүү шууд бус холболт бага хийгээсэй л гэж хүсч байна. Нэг жоохон юм бичсэнээ л энэ хаяг руу орж үзээрэй гээд герман англи линк тавьчихна. Олон хайлтын системүүд хүссэн хүсээгүй олж чадна шдээ. Хэрвээ хэлмээр байгаа бол монголоороо л биччихгүй.

2-р дэд бүлэг

2009-06-03T20:31:00.000-07:00

Ойрд хичээл амраад зав гараад тэгээд номоо жаахан орчууллаа сайхан байнаа. Тэгээд юутай ч орчуулсан хэсгээ оруулахаар шийдлээ. Энд өгүүлбэр зүй, үгийн сонголт, орчуулгын зарим нэгэн алдаа гарсан байж болзошгүй, бас зургуудийг нь огт оруулаагүй байгаа,сүүлд нь оруулнаа. Тийм болохоор нөхөд уншиж байгаад надад санаа оноогоо sw06d103[at]gmail[dot]com хаягаар хэлээрэй. Бас надтай адил сурч байгаа оюутнуудад ойр болгох үүднээс хөгжүүлэлтэнд өргөн хэрэглэгддэг түлхүүр үг(keywords)-нүүдийг хоёр хаалт(parenthesis), тайлбар(comment /*...*/) хэлбэрээр бичиж энд тэнд нь эмбед хийж орууллаа.
Татах холбоос: http://share.gogo.mn/3437361244129974

Азгүйдлийн маргааш азтай

2009-05-14T20:13:00.000-07:00

Компьютерээ арай чүү гэж аварлаа

2009-04-25T23:59:00.001-07:00

Хэд хоногийн өмнө компьютер асах болгондоо л BOOT FAILED гэдэг айдас төрүүлсэн бичиг гарч ирээд л заримдаа болохоор зүгээр асчихаад байв. Энэ нь дискнээс болж байгаа гэдгийг гадарлаж байсан боловч яг мэдээлэл дамжуулах залгууртаа асуудал үүссэн байх гэж бодож байлаа. Тэгээд нэг өдөр задалж үзээд мэддэг хүн шиг хаана нь ямар залгуур нь маслаад байгаа юм байх гэж бодоод үзээд байж байтал яахын аргагүй нэг тэжээлийн утасны порт нь хавтгай хэлбэртэй байх ёстой байтал бөөрөнхий болсон байв. Ингээд асуудал тодорхой боллоо тэр бөөрөнхий болоод бөмбөгөр болсон хэсэгт нь цаас хавчуулж байгаад хард дискээ тэжээлийн блоктой нь холбочихсон чинь зүв зүгээр болоод явчихлаа :) Тэгээд цааш нь эхлүүлээд л ажиллуулаад байж байсан чинь линукс маань эхэлж ажилладаггүй диск асуудалтай байна гэсэн бичиг гаргаад байдаг. fsck гэдэг коммандыг ажиллуулаад дискээ шалга гээд байв. Тэгэхээр нь тэр командаар нь шалгуултал өөрөө эвдрэл дискний блокуудыг олоод засахыг нь засаад блоклосоор байгаад зүгээр болгочихлоо. Одоо бүх зүйл гайхалтай сайхан байнаа гэж.

9.04 таалагдаж байна шүү

2009-04-25T23:56:00.001-07:00

Өмнө нь саак гэдэг сайт руу ороход аймшигтай гацдаг байсан firefox гацахаа больжээ. Render нь сайжирч.

Үүсэл гарвал

2009-03-05T17:17:00.000-08:00

Уучлаарай удсанд. Харин виндовсын оффисын программ дээр хийсэн материалыг шууд copy paste хийж болдоггүй юм байна. Хоёр дамжуулж хуулж байж орууллаа.

Линукс нь Юниксийн холбоонд анх хөгжүүлэгджээ. Юникс үйлдлийн системийн судалгааны материал нь анх 1973 онд [Ritchie and Thompson 1973] олон нийтэд гарч танигджээ. Ингэснээр үйлдлийн системийн хөгжлийн 2 шинэ хандлагыг бий болгосон юм. Өмнөх үйлдлийн системүүд нь бүх зүйлийг агуулсан нэг том пакеж хэлбэртэйгээр тухайн нэг компьютерийн архитектурт зориулан хийгддэг байв. Үүний эсрэгээр Юникс үйлдлийн систем нь Жижигхэн хэмжээтэй байхыг илүүд үзэж бүхий л компьютерийн архитектур дээр ажиллахыг гол зорилгоо болгов. Аль болох цөөн чухал функцээр хэрэглэгч программыг хангаж, харин нэмэлт функцүүдийг хэрэглэгч өөрийнхөө шаардлагаас хамааран нэмэх боломжтой болсон. Энэхүү философийн улмаас Юникс үйлдлийн систем нь тухайн үедээ хувьсгал дэгдээж хэдхэн жилийн дотор программист, хэрэглэгчдийн дуртай үйлдлийн систем болон хувирсан юм. Хэдийгээр Юниксийн цөм нь аль ч шинэ платформ луу дахин хөгжүүлэх шаардлагагүйгээр хөрвөдөг байсан хэдий ч эх код нь AT&T Bell лабораторийн өмч юм. Бусад байгууллагууд эх кодыг хуулан авч ашиглаж болох байсан боловч энэ тохиолдолд лицензийг нь худалдан авах шаардлагатай. 1980 оны үед маш олон их дээд сургуулиуд, судалгааны лабораториуд Юниксийн цөмийг худалдан авч өөрсдийнхөө судалгаанд ашиглан эх кодуудыг нь өөрчилсөн. Тэдгээрээс хамгийн амжилттай ажиллаж байсан нь Калифорнигийн Берклигийн их сургууль байв. Мөн компьютерийн үйлдвэрлэгч нар ч гэсэн Юниксийн шинэ хувилбарыг гаргахын тулд ажиллацгааж байжээ.
1985 оны үед Юниксийн үндсэн хоёр хувилбар болох AT&T лабораториос гаргасан System V Unix, Берклигийн их сургуулиас гаргасан BSD Unix байв. BSD Юникс нь голлон DECVAX платформ зориулагдаж гаргасан учраас дөрөвдэх хувилбарын Юникс эсвэл version 4.X BSD Юникс хэмээн нэрлэгджээ. Энэхүү хоёр хувилбар нь Юниксийн өөрийнх нь үндсэн интерфэйсээр хэрэглээний программ хангамжуудыг хангадаг байсан боловч зарим нарийн ширийн зүйлүүд нь өөр байв. Эдгээр хоёр хувилбарын хоорондох өрсөлдөөн их идэвхтэй байсан учраас программистууд аль нэгийг нь л сонгож байлаа. 1988 онд Sun корпораци энэхүү хоёр үйлдлийн системтэй амжилттай гэрээ хийж чадсан учраас тэр хоёрыг нэгтгэн өөрсдийн шинэ үйлдлийн систем болох “Solaris OS”-ийг гаргажээ. Тухайн үед бусад компьютерийн үйлдвэрлэгчид ч гэсэн өөрсдийн Юниксийн хувилбар гаргаж байсан нь хэрэглэгчдийг хүндрүүлж байсан учир нэгдсэн тохиролцоонд хүрч 1989 онд POSIX-1 хэмээх өөрсдийн үйлдлийн системийнхээ API /стандартчилагдсан функцүүд/-г гаргасан байна. POSIX стандартыг гаргаснаар дуртай хүн болгон энэхүү стандартыг хангасан үйлдлийн систем хийх эрхтэй болсон байна. Жишээ нь: Carnegie Mellon их сургуулийн судлаач болох Richard Rashid-аар удирдуулсан баг уг интерфэйсийг хэрэгжүүлснээр одоогийн алдарт Макинтош үйлдлийг системийг гаргажээ. Анхандаа Макинтош нь Юниксийн аль ч хувилбараас цөмийнхөө ажиллагаагаар ялгардаг байсан боловч дараа дараагийн хувилбарууд нь POSIX стандартад нийцэхийн тулд BSD Unix-ээс нэлээн хэмжээний кодыг өөртөө авчээ.
Өөр нэгэн гайхамшигтай зүйл гарсан нь 1987 онд Andrew Tanenbaum /Ph.D/ Unix үйлдлийн системийг дахин шинэчилж MINIX хэмээх үйлдлийн системийг гаргажээ. MINIX гэдэг нь Mini-Unix гэсэн үг бөгөөд маш жижигхэн хэмжээтэй энгийн Гуру /GURU – Агуйд олон жил бясалгал хийж төгс гэгээрсэн лам. Бид нарынхаар бол төгс гэгээрсэн хакер/ биш нөхдүүд ч энийг яаж ажилладгийг ойлгох боломжтой [Tanenbaum, 1987]. MINIX нь AT&T Белл лаборатороос гаргасан долоодох хувилбарын Юниксийн интерфэйсийг хэрэгжүүлжээ. Энэхүү долоодох хувилбар гэдэг нь BSD ба System V үйлдлийн системүүдийн API-г нэгтгэсэн байдаг /2 API функцүүдийн олонлогийн огтлолцол аль аль олонлогоос бага байна/. Tanenbaum үйлдлийн системийн талаар бичсэн номныхоо нэмэлт материал болгож MINIX-ийг зохиосон бөгөөд үүнийхээ ажиллагааны тухай номондоо дэлгэрэнгүй бичжээ /Operating System Design and Implementation by Andrew Tanenbaum, одоогоор гурав хүртэлх хувилбар нь гарсан/. Тэрээр MINIX-ийн тухай тэмдэглэхдээ “... Юникс анх гарснаас арваад жилийн дараа илүү модульчлагдсан байдлаар бичигдлээ” гэжээ. MINIX нь суралцаж байгаа хүмүүст их амжилттай байсан боловч түүнийг энгийн байлгах зорилготой холбоотойгоор хэсэг хугацааны дараа зарим нэмэлт онцлогуудыг нь хассан юм.
1991 онд Линус Торвалдс Linux үйлдлийн системийнхээ анхны хувилбарыг гаргахаар ажиллаж байлаа. MINIX хэдийгээр амжилт олж байсан хэдий ч Торвалдс үйлдлийн системээ бүр хүчирхэг, минигээс ч илүү хэрэглээтэй байлгахыг зорьсон юм. Торвалдс өөрийн бичсэн үйлдлийн системийнхээ эх кодыг бусдад үнэ төлбөргүй тарааснаар тун удахгүй POSIX стандартыг хангасан юм. Өөрөөр хэлбэл Линукс нь Юниксийн нээлттэй эх кодтой хувилбар нь болж хөгжсөн юм. Тун удалгүй дэлхийн өнцөг булан бүрээс хөгжүүлэгч нар Торвалдсд хэрхэн улам бүр сайжруулах талаар зөвлөгөө өгч эхэлсэн. Орчин үед Линукс нь зөвхөн үйлдлийн систем бус түүнийхээ зэрэгцээ маш олон багаж хөгжүүлэлтийн хэрэгслийг дагуулж иржээ. Мөн Линукс нь зөвхөн 386 буюу х86 процессоруудад бус бусад платформууд болох Digital Alpha, Sun Sparc, Motorola 68K, MIPS, PowerPC-нд ч хүртэл зориулагдсан. Мөн бидний өдөр тутмын хэрэглэдэг утаснуудын ихэнх нь Линуксын кэрнелийг ашигладаг ба сүүлийн үед Windows үйлдлийн систем мобайл хувилбарууд руу хүч түрэн орж ирж байгаа билээ.
Тухайн үеийн Юниксийн философийг дагаж Линукс нь гарч ирсэн. Тиймдээ ч Линукс бол гүйцэд үйлдлийн систем бус зөвхөн цөм /кернел – kernel – Алтангэрэлийн орчуулганд самрын чөмөг гэсэн байдаг/ юм. Юниксийн философи нь эхэндээ “жижиг хэмжээтэй байх нь гайхамшиг” гэдэг байсан бол цаг хугацаа өнгөрөх тусам түүнд шинээр функцүүд нэмэгдэн орж ирснээр өнөөдөр анхны философоосоо хазайж жижгээ гэж дуудуулахааргүй болжээ. Хэдийгээр Линукс нь 1991 онд өөрийн жижиг байдал, POSIX стандартыг хангаснаараа оновчтой байсан ч, хэн ч түүний цөмийг аваад шинэ боломж чадваруудыг нэмэх боломжтой учраас түүний цөмийнх нь хэмжээ улам бүр нэмэгдсээр байна.
POSIX = Portal Operating System Interface Exchange – Платформоос хамаарал багатай үйлдлийн системийн нэгдсэн интерфэйс.
API = Application Programming Interface – Тухайн хэл эсвэл платформоос онцлогоос хамааран бэлтгэгдсэн системийн сангийн функцүүд

Аймшиггүйгээр ажилдаа орлоо

2009-02-23T23:33:00.000-08:00

Хүний номыг орчуулаад өөрийнхөө блог дээр бичээд байх нь зохиогчийн эрхийг хөндөж байгаа ч гэсэн Линукс нь өөрөө GNU юм болохоор бичнээ. Номоо уншаад тэмдэглэлээ блог дээрээ бичээд байя даа. хэхэ. Book Is "Kernel Projects For Linux" by Gary Nutt.

Саналаа хэлээрэй

2009-02-23T01:38:00.000-08:00

Би ойрдоо линуксын кэрнел шимтэн суралцаж байгаа л даа. Харин тэрнийхээ талаараа бичье гэхлээр ганцаараа бичээд хэнд ч хүртээлгүй байгаа юм шиг хоосон оргиж магадгүй гээд эмээгээд байна. Та бүхэн саналаа хэлээрэй

Линукс Философи

2009-02-13T02:46:00.000-08:00

Линукс үйлдлийн системийн зорилго бол төгс үйлдлийн системийн зохион бүтээх гэсэн зорилготой байдаг гэж би хаа нэгтээгээс уншиж байсан санагдаж байна. Зарим хүмүүсийн тодорхойлсноор бол LINUX=Linux Is Not Unix гэсэн байдаг. Магадгүй энэ нь Юникс үнэ төлбөртэй түгээгддэгтэй холбоотой байж болох юм. Хэрвээ таны урд нэг нь үнэтэй нэг нь үнэгүй үйлдлийн систем байвал мэдээж үнэгүйг нь л та сонгох байх. Линукс нь анх үүсэхдээ бүх зүйлийг өөрчлөхөд боломжтой, эх кодыг тараасан бас үнэ төлбөргүй байдаг нь зарим нэг шуналтай нөхдүүдийн хүсэлд нийцдэггүй байх нь ойлгомжтой. Ялангуяа Микрософтод бол энэ нь тааламжгүй юм. Миний бодлоор Билл Гейтс анх үйлдлийн системээ зохиохдоо маркетинг сайтай учраас л амжилт олсон байх. Энгийн хүмүүст ер нь хялбархан, хэцүү ойлгомжгүй зүйлүүдээс тэднийг холхон шиг байлгаж байвал хүн болгон хэрэглээд надад мөнгө өгөх юм байна гэдэг дүгнэлт нь хүрсэн гэж бодож байна. Цаашлаад Микрософтын дотор бодол нь зүгээр программ хангамжийн хүрээнд ч бус бид нарын хэрэглэдэг веб камер, гар, хулгана, принтерт хүртэл нөлөөлсөн байдаг шүү дээ (Төхөөрөмжүүдийн ард талд нь Supported by Windows 98/NT/XP/VISTA гээд биччихсэн байдаг). Зоос 2 талтай байдагтай адилхан энэ нь ч тухайн үедээ зөв байсан байх. Линукс эх кодыг үнэгүй тарааж нээлттэй байх зарчмыг баримталдаг нь энгийн хэрэглэгчдийг программист шиг ажиллуулахад хүргэдэг. Жишээ нь файл хайх find коммандын хайлт нь текстийн хэв буюу regex (regular expression), предикат, логикийн элементүүд цаашлаад олсон файл дээрээ хийх үйлдлийг нь бичиж өгөх боломжтой гэдэг нь энгийн хэрэглэгчээс бараг муухан программистийн мэдлэг шаардахад хүргэнэ. Хэдийгээр асар их боломжийг олгож байгаа ч гэсэн түүний хажуугаар мөн хэмжээний мэдлэг шаардана. Тэгэхээр бидний урд асар их боломжийг олгож байгаа үнэгүй OS, биднээс программынхаа үйл ажиллагааг чадах чинээгээрээ нууж монополдохыг хүсч байгаа Виндовс OS байна.

Butsaad irlee.

2009-01-28T04:19:00.000-08:00

Blog-oo butsaagaad sergeehed ch saihan baina shuu. Unuruugiin blog-iig unshsan chin goe sanagdaad yawchihlaa. Blogoo butsaagaad neechihlee. Ergej irehdee minii durtai computeriin holbogdoltoi zuiluud iheehen uurchlugdsuun.
1. Microsoft-d durgvi bolow.
2. Linux, kernel ih sonirhdog bolow.
3. Internet-iin suljeend shimteh bolloo geed zunduu oorchlolt garlaa. Za tegeed durtai zuiluudee blogtoo bichij baih bolnoo.